Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe - Interpretacja - 0112-KDIL1-3.4012.52.2025.4.KK

ShutterStock
Interpretacja indywidualna z dnia 28 marca 2025 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL1-3.4012.52.2025.4.KK

Temat interpretacji

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

31 stycznia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 28 stycznia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT sprzedaży działek (pytanie oznaczone we wniosku nr 1). Uzupełnili go Państwo pismem z 17 stycznia 2025 r. (wpływ  25 lutego 2025 r.), z 17 marca 2025 r. (wpływ 17 marca 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie, oraz pismem z 20 marca 2025 r. (wpływ 24 marca 2025 r.).

Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

  1. Zainteresowany będący stroną postępowania:

„A”

  1. Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

„B”

Opis zdarzenia przyszłego (ostatecznie przedstawiony w piśmie z 17 stycznia 2025 r.)

„A” (zwany dalej: „Wnioskodawcą”) oraz „B” (zwani dalej łącznie „Wnioskodawcami”) są współwłaścicielami nieruchomości (współwłasność łączna wynikająca  z ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej), których część planują sprzedać.

Przedmiotowe nieruchomości pierwotnie zostały nabyte przez rodziców Wnioskodawcy. Stanowiły one grunty orne, na których rodzice Wnioskodawcy prowadzili działalność rolniczą. W 1991 r. Wnioskodawcy poprzez notarialną umowę darowizny otrzymali od rodziców Wnioskodawcy dwie nieruchomości gruntowe do majątku objętego ustawową wspólnością małżeńską, stając się tym samym jedynymi jej właścicielami.

W chwili obecnej Wnioskodawcy nie są już małżeństwem. Są już po rozwodzie, lecz nie dokonano jeszcze podziału majątku. Wnioskodawca nie posiada żadnych innych nieruchomości oprócz wskazanych we wniosku. Była żona Wnioskodawcy po rozwodzie nabyła część nieruchomości mieszkalnej. Wnioskodawcy z tytułu prowadzonej działalności rolniczej podlegali opodatkowaniu podatkiem rolnym w czasie gdy ich nieruchomości stanowiły grunty rolne. Nie prowadzili  i nie prowadzą działów specjalnych produkcji rolnej, ani żadnej innej działalności gospodarczej.

Wnioskodawcy wykorzystywali przedmiotowe nieruchomości, od momentu ich nabycia,  do kontynuowania działalności rolniczej.

Nabyte przez Wnioskodawców w drodze umowy darowizny nieruchomości składały się z dwóch sąsiadujących ze sobą działek niezabudowanych stanowiących grunty orne (oznaczone w ewidencji gruntów i budynków nr 1 i 2) objętych jedną księgą wieczystą. Na działce nr 2 Wnioskodawcy wybudowali budynek mieszkalny i budynek gospodarczy.

Z uwagi na postępujący spadek opłacalności prowadzonej produkcji rolnej, wzrastające ryzyko wystąpienia suszy oraz rosnące koszty związane z utrzymaniem gruntów rolnych w stanie nadającym się do uprawy (przedmiotowe części nieruchomości obejmują grunty rolne oznaczone klasą IVa i V, tym samym dla osiągnięcia odpowiedniego poziomu produkcji wymagane jest regularne nawożenie), Wnioskodawcy podjęli decyzję o wycofaniu części posiadanych nieruchomości (działki nr 1)  z działalności rolniczej do majątku prywatnego i jej sprzedaży. Pozostawienie nieruchomości niezabudowanej poza produkcją rolną, również generowałoby koszty związane z regularnym wykaszaniem, co biorąc pod uwagę powierzchnię (0,5724 ha) przedmiotowej nieruchomości, byłoby dość znacznym obciążeniem finansowym. Z tego powodu Wnioskodawcy zdecydowali się na sprzedaż działki nr 1, po uprzednim wycofaniu jej z działalności rolniczej do majątku prywatnego.

Nieruchomość przeznaczona do sprzedaży (działka nr 1) wraz z nieruchomością na terenie której Wnioskodawcy mieszkają (działka nr 2, która została nie przeznaczona do sprzedaży), były objęte jedną księgą wieczystą w związku z tym, w celu sprzedaży konieczne było przeprowadzenie podziału.

Dla obszaru, gdzie położona jest przedmiotowa nieruchomość przeznaczona do sprzedaży nie ma opracowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Zgodnie z informacjami uzyskanymi w urzędzie gminy, w celu przeprowadzenia podziału przedmiotowej nieruchomości Wnioskodawcy musieli w pierwszej kolejności wystąpić o wydanie warunków zabudowy dla obszaru przeznaczonego do sprzedaży. Dopiero po wydaniu takiej decyzji, w oparciu o jej założenia, możliwe było przeprowadzenie podziału.

Działka Wnioskodawców nr 1 sąsiaduje z działkami nr 3 i 4 należącymi do siostry Wnioskodawcy. Po konsultacjach z geodetą oraz przeprowadzonej analizie obowiązującego dla przedmiotowego obszaru Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego (…) Wnioskodawcy zdecydowali się na dokonanie podziału działki, przy jednoczesnym podziale działek nr 3 i 4 należącej do siostry Wnioskodawcy. Podział ten umożliwił późniejsze połączenie niektórych wydzielonych działek i optymalizację powierzchni przeznaczonej pod zabudowę. Dzięki temu możliwe było uzyskanie działek o powierzchniach ok. 800 m2 według zaleceń Studium. Ze względu  na kształt działki nr 1, niemal niemożliwe byłoby uzyskanie działek o optymalnej powierzchni, które nadawałyby się do sprzedaży i zapewnienie dojazdu do nich. Zgodnie z załącznikiem nr 2  do Studium (Część B) w części dotyczącej wskaźników zagospodarowania terenu wskazano,  że optymalna wielkość działki budowlanej dla budynku wolnostojącego w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej wynosi 800 m2.

Na wniosek złożony w maju 2020 r. przez Wnioskodawców oraz siostry Wnioskodawcy 15 września 2020 r. została wydana decyzja Wójta Gminy (…) o ustaleniu warunków zabudowy dla działek  nr 1, 3, 4. Na mocy wyżej wymienionej decyzji dla działki nr 1 należącej do Wnioskodawców oraz działek oznaczonych w ewidencji gruntów nr 3 i 4 należących do siostry Wnioskodawcy zostały ustalone warunki zabudowy z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową. Zgodnie z decyzją o ustaleniu warunków zabudowy na terenie działek nr 1, 3 oraz 4 możliwa jest budowa maksymalnie jedenastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz budowa drogi wewnętrznej.

W związku z otrzymaną przez Wnioskodawców decyzją o warunkach zabudowy w celu sprzedaży działek konieczne było ich wyodrębnienie. Decyzją Wójta Gminy (…) na wniosek z dnia 14 kwietnia 2022 r. został zatwierdzony podział nieruchomości gruntowych. W wyniku podziału z działki nr 1  o pow. 0,5724 ha zostały utworzone nowe działki:

-działka nr 1/1 o powierzchni 0,0374 ha,

-działka nr 1/2 o powierzchni 0,0404 ha,

-działka nr 1/3 o powierzchni 0,0393 ha,

-działka nr 1/4 o powierzchni 0,0415 ha,

-działka nr 1/5 o powierzchni 0,0426 ha,

-działka nr 1/6 o powierzchni 0,0426 ha,

-działka nr 1/7 o powierzchni 0,0426 ha,

-działka nr 1/8 o powierzchni 0,0514 ha,

-działka nr 1/9 o powierzchni 0,2333 ha.

Działki nr 1/1, 1/2, 1/3, 1/4, 1/5, 1/6, 1/7, 1/8 zostały przeznaczone do zabudowy na mocy decyzji o ustaleniu warunków zabudowy z 15 września 2020 r. i przeznaczone do sprzedaży. Natomiast w momencie wydania decyzji o podziale nieruchomości z 14 kwietnia 2022 r. działka  nr 1/9 nie została przeznaczona pod zabudowę – nadal stanowiła grunt orny. Ww. działki zostały przeznaczone przez Wnioskodawców do sprzedaży – do chwili obecnej nie wszystkie zostały sprzedane.

Z kolei w 2024 r. Wnioskodawcy zdecydowali się dokonać podziału działki nr 1/9 działka  o powierzchni 0,2333 ha została podzielona na 5 mniejszych działek o następujących powierzchniach:

-działka nr 1/10 o powierzchni 0,0454 ha,

-działka nr 1/11 o powierzchni 0,0454 ha,

-działka nr 1/12 o powierzchni 0,0454 ha,

-działka nr 1/13 o powierzchni 0,0454 ha,

-działka nr 1/14 o powierzchni 0,0517 ha.

Wnioskodawcy podkreślają, iż przedmiotem złożonego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej są wyłącznie działki o nr 1/10, 1/11, 1/12, 1/13, 1/14, powstałe w wyniku podziału działki 1/9.

Wszystkie wymienione wyżej działki, powstałe w wyniku podziału działki nr 1 zostały przeznaczone do sprzedaży.

Działki objęte zakresem postawionych we wniosku pytań nie były, nie są i nie będą udostępniane innym osobom na podstawie umów cywilnoprawnych. Również działka nr 1 przed jej podziałem nie była udostępniana osobom trzecim na podstawie umów cywilnoprawnych.

Wszystkie działki objęte zakresem postawionych pytań we wniosku o interpretację, które Wnioskodawcy zamierzają sprzedać są działkami niezabudowanymi.

Wydzielone w opisany powyżej sposób działki zostaną sprzedane razem z działkami należącymi  do siostry Wnioskodawcy (działki nr 3/24, 3/23 3/22, 3/21, 3/20), dzięki czemu możliwe będzie uzyskanie finalnie działek o optymalnej powierzchni wynoszącej ok. 800 m2 wynikającej  ze Studium.

Osiągnięcie optymalnej powierzchni będzie odbywało się w następujący sposób: nabywca w celu nabycia gruntu do budowy domu, dokona zakupu działki należącej do Wnioskodawców oraz siostry Wnioskodawcy, które po nabyciu będą stanowiły jedną nieruchomość.

Nie wszystkie działki będą sprzedane w tym samym czasie. Wnioskodawcy przewidują, iż sprzedaż działek przeznaczonych do sprzedaży nastąpi stopniowo i może zająć kilka lat.

Wnioskodawcy nie są ani nie byli w przeszłości zarejestrowani jako czynni podatnicy podatku VAT.

Wnioskodawcy nie posiadają ani nie posiadali statusu rolnika ryczałtowego, o którym mowa w art. 2 pkt 19 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.; dalej: „UPTU”).

Z działek objętych zakresem przedmiotowego wniosku w przeszłości były dokonywane zbiory. Jednak produkty rolne i zbiory nie były sprzedawane, ponieważ Wnioskodawcy prowadzili działalność rolniczą wyłącznie na własny użytek. Wnioskodawcy nie prowadzili i nie prowadzą działów specjalnych produkcji rolnej, ani żadnej innej działalności gospodarczej.

Wnioskodawcy nigdy nie prowadzili działalności polegającej na obrocie nieruchomościami,  zaś przedmiotowe nieruchomości nie zostały nabyte w celach odsprzedaży, czy też inwestycyjnych. Decyzja o sprzedaży nieruchomości wycofanych z działalności rolniczej do majątku prywatnego Wnioskodawców jest spowodowana koniecznością ograniczenia rozmiaru prowadzonej działalności rolniczej (pogarszająca się opłacalność produkcji rolnej, wzrastające ryzyko występowania suszy, koszty utrzymania nieuprawianej ziemi).

W przeszłości Wnioskodawcy dokonali sprzedaży części nieruchomości – nieruchomości powstałych  z pierwszego podziału działki nr 1, (przy czym na ten moment nie wszystkie działki powstałe z tego podziału zostały sprzedane), a poza tym nie sprzedawali żadnych innych nieruchomości.

Wnioskodawcy na ten moment nie podpisali żadnej umowy przedwstępnej na sprzedaż nieruchomości. Wnioskodawcy nie zamierzają podpisywać żadnych umów przedwstępnych. Jeżeli jednak zawarcie umowy przedwstępnej z kupującym będzie konieczne, to umowa taka nie będzie zawierała żadnych innych postanowień oprócz ustaleń dotyczących sposobu i terminu zapłaty ceny. Wnioskodawcy również podkreślają, że nie udzielili i nie będą udzielać żadnych pełnomocnictw przyszłemu nabywcy gruntów w celu występowania w ich imieniu w sprawach dotyczących przedmiotowych nieruchomości.

Wydzielone przez Wnioskodawców działki przeznaczane do sprzedaży nie są ogrodzone. Nie ma do nich również doprowadzonych mediów (brak indywidulanych przyłączy na wydzielanych działkach). Wnioskodawcy nie zamierzają grodzić przedmiotowych działek oraz dokonywać ich uzbrajania  w media (woda, gaz, prąd itp.). Nabywcy będą musieli samodzielnie dokonać wskazanych czynności. Przed sprzedażą działek wyodrębnionych geodezyjnie z działki nr 1 Wnioskodawcy nie zamierzają dokonywać żadnych czynności mających na celu podniesienie wartości działek ani nie zamierzają ponosić żadnych nakładów w celu podniesienia wartości działek ani dokonywać żadnych remontów.

W celu sprzedaży działek nr 1/10, 1/11, 1/12, 1/13, 1/14 nie były, nie są i nie będą podjęte żadne działania marketingowe. Przy poszukiwaniu nabywców Wnioskodawcy  nie korzystali/nie korzystają z usług pośrednika nieruchomości. O zamiarze sprzedaży przedmiotowych działek będą informowali poprzez dostępny w sieci internetowej serwis ogłoszeniowy. Dodatkowo Wnioskodawcy zamierzają pozyskać nabywcę/nabywców dla sprzedawanych działek w ramach tzw. poczty pantoflowej, czyli dzieląc się informacją o zamiarze sprzedaży działek wśród swojej rodziny i znajomych.

Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego

1.W odpowiedzi na pytanie: W związku ze wskazaniem we wniosku (…):

a)czy doprowadzali Państwo (razem lub osobno) kiedykolwiek przyłącza w media do działki nr 1, którą nabyli Państwo w drodze darowizny? Jeśli tak, proszę wskazać jakie przyłącza,

b)czy należy rozumieć, że nastąpiła omyłka pisarska odnośnie sformułowania „ani dokonywać żadnych remontów”, a jeśli nie to jakiego typu remonty wskazane w powyższym opisie zdarzenia przyszłego mieli Państwo na myśli i jakich naniesień by one miały dotyczyć?

wskazali Państwo:

a)Jak wskazano w opisie stanu faktycznego Wnioskodawcy nigdy nie doprowadzali „przyłączy w media” do działki nr 1, którą otrzymali w drodze darowizny, ani do żadnej działki powstałej z jej podziału.

b)Jak wskazano w opisie stanu faktycznego Wnioskodawcy nigdy nie ponosili żadnych nakładów w celu podniesienia wartości działek ani dokonywali żadnych remontów. W związku z powyższym Wnioskodawca nie rozumie w jakim celu organ zadał przedmiotowe pytanie. Niemniej jednak z uwagi na fakt, że Wnioskodawcy nie dokonywali żadnych remontów ani naniesień oraz nie zamierzają dokonywać ich w przyszłości można uznać, iż nastąpiła omyłka pisarska.

2.W odpowiedzi na pytanie: (…) Proszę zatem o wyjaśnienie powyższych niejasności skoro raz piszą Państwo, że dokonają wycofania działki z działalności rolniczej a zaraz potem wskazują Państwo, iż nie prowadzili i nie prowadzą żadnej działalności i nie są Państwo ani czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT, ani rolnikiem ryczałtowym oraz proszę o jednoznaczne wskazanie:

a)co konkretnie było przedmiotem „wycofania” z działalności rolniczej i z jakiej konkretnie (w jakiej formie prowadzonej)?

b)jaka była podstawa prawna tego wycofania?

c)czy z tytułu prowadzenia tej działalności byli/są Państwo (razem lub osobno) czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT?

d)czy działka nr 1, co do której podjęli Państwo decyzję o jej wycofaniu z działalności rolniczej do majątku prywatnego i jej sprzedaży, stanowiła środek trwały w prowadzonej przez Państwa (razem lub osobno) działalności gospodarczej?

e)czy sprzedaż wydzielonych działek nastąpi od razu po ich wycofaniu z działalności rolniczej?

f)jeśli sprzedaż działek nie nastąpi od razu po ich wycofaniu z działalności rolniczej, to proszę wskazać w jaki sposób działki będące przedmiotem sprzedaży będą przez Państwa (razem lub osobno) wykorzystywane od momentu ich wycofania z działalności do momentu ich sprzedaży?

wskazali Państwo, że”

a)Jak wskazano w opisie stanu faktycznego przedmiotem wycofania z działalności rolniczej było zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej na działce nr 1 i podjęcie decyzji o jej sprzedaży. Wnioskodawcy prowadzili działalność rolniczą na własny użytek. Wnioskodawcy nigdy nie prowadzili zarejestrowanej działalności gospodarczej.

b)Nie było podstawy prawnej tego wycofania.

c)Z tytułu prowadzonej działalności rolniczej Wnioskodawcy (ani razem ani osobno) nigdy nie byli czynnymi zarejestrowanymi podatnikami podatku VAT.

d)Działka nr 1, co do której Wnioskodawcy podjęli decyzję o wycofaniu z działalności rolniczej nigdy nie stanowiła środka trwałego w prowadzonej działalności gospodarczej.

e)W momencie podjęcia decyzji o sprzedaży Wnioskodawcy zaprzestali prowadzenia działalności rolniczej.

f)Od momentu zaprzestania działalności rolniczej do momentu ich sprzedaży działki nie będą wykorzystywane w żaden sposób przez Wnioskodawców. Działki będą oczekiwać na kupujących.

3.W odpowiedzi na pytanie: (…) proszę o wskazanie:

a)czy dla 5 działek (nr 1/10, 1/11, 1/12, 1/13, 1/14), powstałych z podziału działki nr 1, do dnia sprzedaży będzie ustanowiony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i jakie przeznaczenie będzie z niego wynikać dla każdej z 5 wydzielonych działek?

lub

b)czy dla 5 działek (nr 1/10, 1/11, 1/12, 1/13, 1/14), powstałych z podziału działki nr 1, do dnia sprzedaży będą wydane decyzje o warunkach zabudowy dla każdej z 5 wydzielonych działek? Jeśli tak, to proszę wskazać:

-kto wystąpi z wnioskiem o ich wydanie?

-co będzie wynikać z otrzymanych decyzji?

wskazali Państwo:

Jak wskazano w opisie stanu faktycznego „Na wniosek złożony w maju 2020 r. przez Wnioskodawców oraz siostry Wnioskodawcy, 15 września 2020 roku została wydana decyzja Wójta Gminy (…) o ustaleniu warunków zabudowy dla działek nr 1, 3, 4”. W tej kwestii Wnioskodawcy pragną doprecyzować, że decyzja z 15 września 2020 roku obejmowała działkę nr 1 oraz działki nr 3 i 4. Działki 3 i 4 sąsiadują z działką 1 i należały do siostry Wnioskodawcy. Jak wskazano w opisie stanu faktycznego treść decyzji z 15 września 2020 roku wskazywała, iż na terenie działek nr 1, 3 i 4 możliwa jest budowa maksymalnie jedenastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz budowa drogi wewnętrznej. Przy czym podkreślenia wymaga fakt, iż decyzja odnosiła się do stanu faktycznego sprzed podziału działki nr 1/9  na mniejsze działki i nie obejmowała działki nr 1/9. W związku z tym w celu ustalenia warunków zabudowy dla działek powstałych w wyniku podziału działki nr 1/9 konieczne będzie uzyskanie nowych decyzji.

a)Dla działek powstałych z podziału działki nr 1/9 na ten moment nie został ustanowiony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wnioskodawcy nie są w stanie przewidzieć czy do dnia sprzedaży taki plan zostanie ustanowiony.

b)Wnioskodawcy do dnia sprzedaży działek nie zamierzają występować o decyzje o warunkach zabudowy dla żadnej z przedmiotowych działek (nr 1/10, 1/11, 1/12, 1/13, 1/14), powstałych z podziału działki nr 1/9. W związku z tym Wnioskodawcy nie są w stanie udzielić odpowiedzi kto wystąpi z wnioskiem o ich wydanie (prawdopodobnie nabywca działek) ani co będzie wynikać z otrzymanych decyzji.

4.W odpowiedzi na pytanie: Czy dokonywali Państwo (razem lub osobno) już wcześniej sprzedaży jakichkolwiek działek? Jeśli tak, to proszę podać informacje odrębnie dla każdej sprzedanej działki:

a)kiedy i w jaki sposób weszli Państwo w ich posiadanie?

b)w jakim celu działki te zostały przez Państwa nabyte?

c)w jaki sposób działki te były wykorzystywane przez Państwa (razem lub osobno) od momentu wejścia w ich posiadanie do chwili sprzedaży?

d)kiedy dokonali Państwo ich sprzedaży i co było przyczyną ich sprzedaży?

e)ile działek zostało przez Państwa (razem lub osobno) sprzedanych i jakich (niezabudowanych czy zabudowanych, a jeśli zabudowanych – to czy były to nieruchomości mieszkalne czy użytkowe)?

f)czy z tytułu sprzedaży którejkolwiek działki (proszę wskazać której) byli Państwo (razem lub osobno) zobowiązani zarejestrować się jako czynny podatnik VAT i wykazać należny podatek VAT od tej sprzedaży?

wskazali Państwo:

Jak już wspomniano w opisie stanu faktycznego, Wnioskodawcy wspólnie w przeszłości dokonywali już sprzedaży działek niezabudowanych powstałych z podziału działki 1 (działki nr 1/2, 1/3, 1/4, 1/5, 1/6, 1/7, 1/8) oraz działki zabudowanej nr 2. Oprócz ww. działek Wnioskodawcy  nie dokonywali w przeszłości sprzedaży żadnych innych działek.

a)W 1991 r. Wnioskodawcy poprzez notarialną umowę darowizny otrzymali od rodziców Wnioskodawcy dwie nieruchomości gruntowe do majątku objętego ustawową wspólnością małżeńską, stając się tym samym jedynymi jej właścicielami. Nabyte przez Wnioskodawców w drodze umowy darowizny nieruchomości składały się z dwóch sąsiadujących ze sobą działek niezabudowanych stanowiących grunty orne (oznaczone w ewidencji gruntów i budynków nr 1 i 2) objętych jedną księgą wieczystą. Nieruchomości zostały nabyte do majątku objętego ustawową wspólnością małżeńską. Działka nr 1 po uzyskaniu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy została podzielona na 9 mniejszych działek (działki nr 1/1, 1/2, 1/3, 1/4, 1/5, 1/6, 1/7, 1/8, 1/9).

b)Jak już wspomniano w pkt a, Wnioskodawcy weszli w posiadanie działek na podstawie darowizny od rodziców Wnioskodawcy. W związku z tym trudno wskazać, w jakim celu zostały nabyte. Niemniej jednak nie zostały one nabyte z zamiarem w celu dalszej odsprzedaży. Przez wiele lat na tym terenie była prowadzona działalność rolnicza (na własny użytek).

c)Działki nr 1/1, 1/2, 1/3, 1/4, 1/5, 1/6, 1/7 i 1/8 były wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej (wyłącznie na własny użytek). Po podjęciu decyzji o przeznaczeniu działek do sprzedaży Wnioskodawcy zaprzestali prowadzenia działalności rolniczej.

d)Dotychczas Wnioskodawcy sprzedali następujące działki:

·Działka nr 1/2 została sprzedana 1.12.2022 roku (działka ta została sprzedana wraz z sąsiadującymi działkami nr 3/3 i 4/3 należącą do siostry Wnioskodawcy i po sprzedaży działki te stanowią jedną nieruchomość);

·Działka nr 1/3 została sprzedana 30.12.2022 roku (działka ta została sprzedana wraz z sąsiadującymi działkami nr 3/4 i 4/4 należącą do siostry Wnioskodawcy i po sprzedaży działki te stanowią jedną nieruchomość);

·Działka nr 1/4 została sprzedana 1.12.2022 roku (działka ta została sprzedana wraz z sąsiadującymi działkami nr 3/5 i 4/5 należącą do siostry Wnioskodawcy i po sprzedaży działki te stanowią jedną nieruchomość);

·Działka nr 1/5 została sprzedana 3.03.2023 roku (działka ta została sprzedana wraz z sąsiadującymi działkami nr 3/6 i 4/6 należącą do siostry Wnioskodawcy i po sprzedaży działki te stanowią jedną nieruchomość);

·Działka nr 1/6 została sprzedana 1.12.2022 roku (działka ta została sprzedana wraz z sąsiadującymi działkami nr 3/7 i 4/7należącą do siostry Wnioskodawcy i po sprzedaży działki te stanowią jedną nieruchomość);

·Działka nr 1/7 została sprzedana 3.03.2023 roku (działka ta została sprzedana wraz z sąsiadującą działką nr 3/8 należącą do siostry Wnioskodawcy i po sprzedaży działki te stanowią jedną nieruchomość);

·Działka nr 1/8 została sprzedana 30.12.2022 roku (działka ta została sprzedana wraz z sąsiadującą działką nr 3/9 należącą do siostry Wnioskodawcy i po sprzedaży działki te stanowią jedną nieruchomość);

·Działka nr 2 (zabudowana) została sprzedana 29.08.2024 roku. Nieruchomość ta była nieruchomością mieszkalną, w której Wnioskodawcy mieszkali przez wiele lat.

Przyczyną sprzedaży działek nr 1/2, 1/3, 1/4, 1/5, 1/6, 1/7, 1/8 był postępujący spadek opłacalności prowadzonej produkcji rolnej, wzrastające ryzyko wystąpienia suszy oraz rosnące koszty związane z utrzymaniem gruntów rolnych w stanie nadającym się do uprawy (przedmiotowe części nieruchomości obejmują grunty rolne oznaczone klasą IVa i V, tym samym dla osiągnięcia odpowiedniego poziomu produkcji wymagane jest regularne nawożenie). Pozostawienie przedmiotowych nieruchomości niezabudowanej poza produkcją rolną, również generowałoby koszty związane z regularnym wykaszaniem, co biorąc pod uwagę powierzchnię (0.5724 ha), byłoby dość znacznym obciążeniem finansowym. Z tego powodu Wnioskodawcy zdecydowali się na sprzedaż działki nr 1 i jej podział.

Z kolei działka nr 2 była działką zabudowaną. Znajdowała się na niej nieruchomość mieszkalna,  w której Wnioskodawcy wspólnie mieszkali. W 2024 roku, już po rozwodzie zdecydowali się na sprzedaż nieruchomości, w celu dokonania podziału majątku wspólnego.

Na ten moment nie sprzedana została jedynie działka nr 1/1. Jeżeli znajdzie się kupiec, możliwa będzie jej sprzedaż.

e)Jak wynika z pkt c do chwili obecnej zostało sprzedanych 8 działek niezabudowanych oraz 1 działka zabudowana 2, która została sprzedana w 2024 roku (nieruchomość, w której Wnioskodawcy mieszkali). Jak już wcześniej wskazano do chwili obecnej nie została sprzedana działka nr 1/1, która może zostać sprzedana, jeżeli znajdzie się kupiec. Przy czym podkreślenia wymaga fakt, iż jak wskazano w pkt d część działek (działki powstałe z podziału działki nr 1) została połączona i sprzedana łącznie z sąsiednimi działkami należącymi do siostry Wnioskodawcy. Taka łączna sprzedaż wynika z faktu, iż tylko w ten sposób możliwe było uzyskanie optymalnej powierzchni działki wynikającej z obowiązującego dla przedmiotowego obszaru Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego i uzyskanie symetrycznych kształtów. Ponadto takie połączenie działek wynika również z decyzji z dnia 15 maja 2020 r. o ustaleniu warunków zabudowy.

f)Wnioskodawcy z tytułu sprzedaży żadnej z ww. działek nie byli zobowiązani (ani razem, ani osobno) do zarejestrowania się jako czynny podatnik VAT ani nie byli zobowiązani do wykazania podatku VAT należnego od tej sprzedaży.

5.W odpowiedzi na pytanie: Czy zamierzają Państwo w przyszłości nabywać inne nieruchomości w celu ich sprzedaży?

wskazali Państwo:

Na ten moment Wnioskodawcy nie zamierzają nabywać żadnych innych nieruchomości w celu ich sprzedaży.

Pytanie

Czy planowana przez Wnioskodawców sprzedaż działek podlega opodatkowaniu podatkiem  od towarów i usług?

Państwa stanowisko w sprawie (ostatecznie wyrażone w piśmie z 17 stycznia 2025 r.)

W opinii Wnioskodawców planowana sprzedaż wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego działek  nie będzie podlegała opodatkowaniu ani podatkiem od towarów i usług (zwany dalej: „podatkiem VAT”), ani podatkiem dochodowym od osób fizycznych (zwany dalej: „podatkiem PIT”).

Wnioskodawcy nie będą występować w roli podatników podatku VAT, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361), zwanej dalej: „UPTU”) w ramach planowanej sprzedaży, tym samym nie będzie ona podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.

Podatek od towarów i usług

Uzasadniając swoje stanowisko w zakresie braku podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT Wnioskodawcy wskazują, że na gruncie UPTU sprzedaż nieruchomości lub udziału w nieruchomości stanowi odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 UPTU. Przy czym nie każda czynność będąca dostawą towarów w rozumieniu UPTU podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Aby czynność podlegała opodatkowaniu tymże podatkiem, niezbędnym jest, aby została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku VAT.

Na podstawie art. 15 ust. 1 UPTU, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. W myśl ust. 2 niniejszego artykułu działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Powyższe regulacje stanowią odzwierciedlenie art. 9 ust. 1 Dyrektywy Rady 2006/112/WE  z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej  (Dz. Urz. UE. L 2006 Nr 347, str. 1; zwana dalej: „Dyrektywa 112”), zgodnie z treścią którego „podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności. „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.  Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.

Określony w ustawie zakres opodatkowania VAT wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik.

Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający  na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.

Analizując powyższe przepisy należy stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu  do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy  do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą  w rozumieniu przepisów ustawy.

Jednym z elementów, który musi podlegać ocenie przy kwalifikacji danego podmiotu jako podatnika, jest zamiar wykorzystania nabywanego towaru lub usługi. Zasada ta nabiera szczególnego znaczenia w przypadku podmiotów, u których wyróżnić można zarówno sferę profesjonalną (polegającą  na samodzielnym prowadzeniu działalności gospodarczej), jak i prywatną – w ramach której dany podmiot może być wyłącznie konsumentem, pozostającym poza systemem podatku od towarów  i usług. O ile wydzielenie sfery prywatnej, osobistej, nieprofesjonalnej w przypadku np. spółek handlowych jest niemożliwe, o tyle w przypadku osób fizycznych staje się konieczne – gdyż każda osoba fizyczna w sposób naturalny taką sferę posiada. Wspólnotowy Prawodawca dostrzega  tę konieczność i daje jej wyraz w sformułowaniu przepisów Dyrektywy 112. Zgodnie z art. 2 ust. 1  lit. a Dyrektywy 112 dany podmiot dokonujący odpłatnej dostawy towaru będzie podatnikiem, jednakże wyłącznie pod warunkiem, że działa w charakterze podatnika dokonując tej dostawy.  Jeżeli zaś osoba fizyczna ma być uznana za podatnika z tytułu prowadzonej działalności handlowej,  to należy zbadać czy dostarczany przez nią towar został uprzednio nabyty w celu odprzedaży. W ramach systemu podatku od wartości dodanej (a więc również podatku od towarów i usług) zamiar ujawnia się dobitnie poprzez odliczenie podatku naliczonego przy zakupie towaru – gwarantując neutralność podatku dla podatnika. Nieskorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego w większości przypadków wskazuje na prywatne przeznaczenie nabytego towaru, czy też nabytej usługi.

Powyższe rozumowanie wyraźnie potwierdza orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (zwany dalej: „ETS”). W wyroku ETS z dnia 4 października 1995 r. (sprawa C-291/92) Sąd stwierdził,  że rozróżnienie pomiędzy sferą prywatną a profesjonalną (a więc badanie zamiaru) musi się odbyć już w momencie nabycia i może dotyczyć nawet tego samego przedmiotu (w tym przypadku chodziło o budynek przeznaczony na działalność hotelową i gastronomiczną oraz na cele mieszkalne przedsiębiorcy). Centralne znaczenie zbadania zamiaru wynika także z późniejszego orzeczenia ETS  z dnia 8 czerwca 2000 r. (sprawa C-400/98), w którym Sąd uznał za dopuszczalne uznanie danego podmiotu za podatnika na podstawie jego zamiarów przy nabywaniu towarów lub usług nawet  w sytuacji, gdy taki podmiot nie zrealizuje później własnej sprzedaży i taki stan rzeczy można było przewidzieć już w momencie nabycia.

W orzecznictwie polskich sądów administracyjnych wskazuje się, że działalność gospodarczą należy oceniać na podstawie konkretnych okoliczności faktycznych. Przyjąć należy, że wszelkie działania cechujące się fachowością (stałym, nieokazjonalnym, nieamatorskim charakterem), podporządkowaniem regułom opłacalności i zysku lub zasadzie racjonalnego gospodarowania, działaniem na własny rachunek, powtarzalnością działań (np. seryjnością produkcji, stypizowaniem działań, ciągłością współpracy) i uczestnictwem w obrocie gospodarczym, wypełniają znamiona działalności gospodarczej (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Bd 37/16; orzeczenie prawomocne).

Na płaszczyźnie podatku VAT w przedmiocie ustalenia statusu podmiotu dokonującego sprzedaży nieruchomości wypowiedział się także NSA w uchwale siedmiu sędziów z dnia 29 października  2007 r. (sygn. akt I FPS 3/07) wskazujące na kryteria, jakimi należy kierować się przy określaniu,  czy w danym przypadku mamy do czynienia z działalnością gospodarczą, czy też z zarządem majątkiem prywatnym. Stwierdzenie, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku VAT, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. Zdaniem NSA (...) przepisy art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT powinny być rozumiane  w ten sposób, że warunkiem sine qua non uznania, że dany podmiot działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług jest ustalenie, że działa on jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik lub jako osoba wykonująca wolny zawód. Zatem w opinii NSA „ani więc formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, ani okoliczność,  że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, że w odniesieniu do tej konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku od towarów  i usług.

W przedmiotowym zagadnieniu istotne znaczenie mają tezy przedstawione przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE”) w wyroku z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10 Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10),  oraz E. K. i H. J.-K. przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10)  – ECLI:EU:C:2011:589. W tym wyroku bowiem TSUE wskazał na kryteria uznania tego rodzaju sprzedaży za działalność gospodarczą. TSUE stwierdził, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej, a sama liczba i zakres dokonanych transakcji sprzedaży nie ma charakteru decydującego. Inaczej jest natomiast zdaniem Trybunału w przypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne  do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 2006/112/WE. Działania takie nie należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, w związku z czym w takiej sytuacji dostawy terenu budowlanego nie można uznać za czynność związaną ze zwykłym wykonywaniem prawa własności.

Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego Wnioskodawcy nie prowadzili i nie prowadzą działalności w zakresie obrotu nieruchomościami, zaś nabywając przedmiotowy grunt w 1991 r. celem Wnioskodawców nie była dalsza odsprzedaż nabytego gruntu, ani nie został on nabyty w celach inwestycyjnych. W żadnym czasie w okresie dysponowania przedmiotowymi nieruchomościami Wnioskodawcy nie działali w charakterze handlowca, o którym mowa w art. 15 ust. 2 UPTU. Również planując i podejmując działania w celu sprzedaży części nieruchomości, w postaci działek  o nr 1/10, 1/11, 1/12, 1/13, 1/14, Wnioskodawcom nie można przypisać cech charakterystycznych dla działania w charakterze podatnika podatku VAT. Działania przedsięwzięte przez Wnioskodawców ograniczyły się (ograniczą się) tylko do podziału nieruchomości, co jest standardowym działaniem przy sprzedaży gruntów o większym, niż okoliczne działki, rozmiarze (wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy było koniczne dla przeprowadzenia podziału z uwagi na brak obowiązującego dla przedmiotowego obszaru miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. bez uprzedniej decyzji w tym zakresie wójt gminy nie dokonałby podziału nieruchomości).

Przedmiotowe zagadnienie było przedmiotem wielu orzeczeń sądów administracyjnych, które również potwierdzają stanowisko Wnioskodawców. Przykładowo NSA w wyroku z dnia 17 kwietnia 2019 r. o sygn. akt I FSK 578/17 (orzeczenie prawomocne) wydanym w następującym stanie faktycznym – Działka rolna została nabyta w 1999 r., w wyniku darowizny. W roku 2015, właściciel wystąpił o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Następnie, wnioskodawca wydzielił z gruntu  7 działek i przekształcił je w budowlane. W 2016 r. dokonano podziału na kilka działek, w tym jedną stanowiącą drogę wewnętrzną. Dokonano częściowego utwardzenia działki gruzem budowlanym. Informacja o ofercie sprzedaży jest powieszona na płocie działki. Działki nie zostały uzbrojone  w żadne przyłącza (energetyczne, wodne, kanalizacyjne). Właściciel nie prowadzi działalności gospodarczej. Przed dokonaniem sprzedaży działek, właściciel nie podejmował czynności w celu ich uatrakcyjnienia – stwierdził, że działania podejmowane w stosunku do nieruchomości, tj.: podział nieruchomości na 7 mniejszych działek, wydzielenie drogi wewnętrznej, utwardzenie tej drogi, wystąpienie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy (która ostatecznie stała się bezprzedmiotowa i wygasła), nie dowodzą, że właściciel działa jak osoba prowadząca działalność w zakresie handlu nieruchomościami. Sąd zwrócił uwagę, że dokonanie podziału nieruchomości w celu jej stopniowej sprzedaży mieści się w ramach zarządu majątkiem prywatnym.

Podobne stanowisko NSA zajął w wyroku z dnia 5 marca 2019 r. o sygn. akt I FSK 385/17  (orzeczenie prawomocne), wydanym w następującym stanie faktycznym – Działka została nabyta  z przeznaczeniem na działkę siedliskową jako majątek prywatny. Była dzierżawiona – za oddanie przedmiotowego gruntu w dzierżawę, dzierżawca zobowiązany był ponosić koszty podatku rolnego, które co do zasady obciążały właściciela. Nieruchomość w momencie nabycia stanowiła grunt rolny. Po zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (co dokonane zostało z urzędu, nie występowano do wójta gminy o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego  dla sprzedawanej nieruchomości), zmieniło się przeznaczenie ww. nieruchomości. W obowiązującym obecnie planie zagospodarowania przestrzennego nieruchomość znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną lub bliźniaczą, o niskiej intensywności zabudowy. Działka nie była dzielona ani uzbrajana w żadne media, nie były na niej wydzielane drogi wewnętrzne, a działania marketingowe w zakresie jej sprzedaży nie wykraczały poza zwykłe formy ogłoszenia. NSA również uznał, że sprzedaż dokonana była w ramach zarządu majątkiem prywatnym, zaś dokonane przez właściciela działania nakierowane były wyłącznie na zachowanie składnika majątkowego w majątku osobistym. Dzierżawa przedmiotowej nieruchomości związana była  z zachowaniem rolnego charakteru nieruchomości.

W kolejnym wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 16 stycznia 2019 r. o sygn. akt I SA/Bd 880/18 (orzeczenie prawomocne), wydanym w następującym stanie faktycznym – Nieruchomości zostały nabyte na podstawie umów sprzedaży w latach 2003-2004. Działki nie są i nie były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Nieruchomości zostały podzielone na 22 działki. Na chwilę obecną znajdują się na obszarze, który jest objęty planem zagospodarowania przestrzennego.  W latach 2005-2008 dokonano sprzedaży 3 działek. Dla poszczególnych działek zostały wydane warunki zagospodarowania terenu. Nie podejmowano żadnych innych działań marketingowych  w celu sprzedaży tej nieruchomości. Warunki zagospodarowania zostały wydane na wniosek właściciela. Do nieruchomości nie doprowadzono przyłączy wodnych, kanalizacyjnych,  itp. – sąd stwierdził, że właściciel realizując swoje uprawnienie do korzystania oraz dysponowania przedmiotem tego prawa może podejmować działania zmierzające do podziału nieruchomości. Okoliczności te same w sobie, podejmowane nawet znaczną ilość razy nie mogą przemawiać  za uznaniem, że późniejsza sprzedaż nieruchomości następuje w ramach działalności gospodarczej. Wystąpienie z wnioskiem o wydanie warunków zabudowy analogicznie nie świadczy  o zaangażowaniu środków podobnych do wykorzystywanych przez producentów, handlowców  i usługodawców. Uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy jest bowiem warunkiem dokonania uprzedniego podziału nieruchomości, które jak wynika z powyższych rozważań nie jest czynnością świadczącą o podjęciu profesjonalnej działalności w dziedzinie obrotu nieruchomościami. Występowanie z wnioskiem o tego rodzaju decyzje nie pozwala w żadnej mierze na rozróżnienie działalności profesjonalnej od działań związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Decyzja w przedmiocie warunków zabudowy nie jest bowiem aktem, o którego wydanie zwracają  się jedynie podmioty prowadzące zorganizowaną działalność w dziedzinie obrotu nieruchomościami. W ocenie Sądu również wykorzystanie przez potencjalnego nabywcę działek do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na budowie domów nie może przemawiać za uznaniem,  że działalność sprzedającego zyskała znamiona działalności gospodarczej.

Podobny pogląd został również zaprezentowany w orzeczeniu NSA z dnia 28 października 2020 r.  o sygn. akt I FSK 246/19, w następującym stanie faktycznym – działki gruntu o powierzchni 0,5 ha oraz działki gruntu o powierzchni 0,52 ha zostały nabyte w 1997 r. na podstawie umowy sprzedaży. Dokonano ich podziału na mniejsze działki – łącznie na 25 działek. Działki przeznaczone do sprzedaży nie są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w związku z tym Właściciel wystąpił o wydanie warunków zabudowy. Nowopowstałe działki, nie są i nie były w przeszłości zabudowane, uzbrojone, ogrodzone, ani wykorzystywane w żaden komercyjny sposób. Właściciel działek nie wystąpił z wnioskiem o lokalizację sieci wodociągowej i energetycznej oraz o wydanie warunków technicznych przyłączenia do sieci wody i innych mediów. Nie wykazał też chęci wykonywania działań marketingowych w celu sprzedaży działek (np. wystawienie tablicy na działce, zamieszczanie ogłoszeń w Internecie, reklama w innych środkach masowego komunikowania itp.). Działki stanowiły składnik majątku osobistego właściciela, w stosunku do których nie zostały poczynione żadne nakłady inwestycyjne. W przedmiotowej sprawie NSA uznał, że „aktywności skarżącego w zakresie przedstawionego we wniosku zamiaru zbycia kilku działek gruntu nie można uznać za aktywność porównywalną do aktywności przedsiębiorcy zajmującego się obrotem nieruchomościami. Trafnie ocenił Sąd pierwszej instancji, że planowane przez skarżącego transakcje nie będą miały charakteru działalności stałej i oceny tej nie zmienia fakt, że transakcji może być kilka lub kilkanaście. Z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wynika, że skarżący zamierza skorzystać okazjonalnie z możliwości zbycia zgromadzonego wcześniej majątku prywatnego,  nie wykorzystywanego wcześniej do prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Działki  te do dnia złożenia wniosku były przez skarżącego uprawiane. W zakresie zarządzania majątkiem prywatnym mieści się też aktywność polegająca na podziale działek na mniejsze działki. Zarządzenie majątkiem prywatnym nie wyklucza bowiem podejmowania takich kroków, aby w razie zbywania majątku uzyskać jak najlepszą cenę. Z treści przedstawionego wniosku wynika, że podjęcie decyzji  o podziale gruntu na mniejsze działki w kilku przypadkach implikowało konieczność wcześniejszego uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, gdyż teren, na którym są położone te działki nie jest objęty planem zagospodarowania przestrzennego. Poza tym skarżący nie podejmował ani nie planuje podjęcia innych działań podejmowanych zwykle przez podmioty zajmujące się profesjonalnie handlem działkami budowlanymi, a więc nie podejmował działań marketingowych, nie uzbrajał działek, nie utwardzał drogi wewnętrznej, nie doprowadzał mediów lub załatwiał jakichkolwiek formalności związanych z zabudową. W rezultacie na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu pierwszej instancji, że nie można upatrywać aktywnych działań o charakterze profesjonalnej działalności gospodarczej skarżącego w przypadku podziału 2 dużych działek na mniejsze i na drogę wewnętrzną oraz wystąpienia o wydanie decyzji o warunkach zabudowy”.

Tożsame stanowisko zostało zaprezentowane również w orzeczeniu NSA z dnia 28 sierpnia 2020 r.  o sygn. akt I FSK 1476/17 w następującym stanie faktycznym – działka niezabudowana stanowiąca gospodarstwo rolne została nabyta w 1990 r. na podstawie aktu notarialnego od rodziców właścicielki. W związku z tym, że od pewnego czasu działka ta nie jest uprawiana, właścicielka postanowiła ją sprzedać. Z uwagi na fakt, że dla obszaru na której położona jest działka, brak było miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego właścicielka wystąpiła do Urzędu Miejskiego  z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla tej działki. Działka została podzielona  na 5 mniejszych działek. Ponadto, powyższa działka nie jest uzbrojona, tzn. brak jest kanalizacji, wody. Na działce usytuowany jest słup energetyczny, dlatego też będzie możliwość podłączenia prądu. Właścicielka nie będzie jednak tych działek uzbrajała w ww. media. W celu sprzedaży działek, właścicielka zamieściła ogłoszenie w lokalnej telewizji i wywiesi ogłoszenie w mieście. Na działce usytuowany jest słup energetyczny, dlatego też będzie możliwość podłączenia prądu. Właścicielka nie będzie jednak tych działek uzbrajała w ww. media. W celu sprzedaży działek, właścicielka zamieściła ogłoszenie w lokalnej telewizji i wywiesi ogłoszenie w mieście. W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż: „pomiędzy nabyciem przez Skarżącą nieruchomości [działki nr (...)] a sprzedażą poszczególnych działek, powstałych z podziału tej nieruchomości upłynie długi czas (21 lat). Poza podziałem działki oraz wystąpieniem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy działki (przed jej podziałem), Skarżąca nie podjęła żadnych innych działań przygotowujących działki do sprzedaży.  W sytuacji zaś, gdy działka otrzymana przez Skarżącą nie była objęta planem zagospodarowania przestrzennego, nie wykracza poza zarząd majątkiem prywatnym uzyskanie warunków zabudowy  i tym samym uzyskanie wskazówki co do możliwego przeznaczenia tej działki. Przeznaczenie działki, określające możliwy sposób jej wykorzystania, wpływa na wartość działki, a uzyskanie informacji  o tym przeznaczeniu, istotnej z punktu widzenia ceny sprzedaży, jest uzasadnione przy każdej transakcji sprzedaży i nie może być uznane za charakterystyczne tylko dla profesjonalnego obrotu nieruchomościami”.

NSA w wyroku z dnia 4 lipca 2023 r. o sygn. akt I FSK 427/23 uznał, że: „zbycie natomiast, nawet kilkunastu działek budowlanych, powstałych z podziału gruntu rolnego, nie stanowi per se działalności handlowej podlegającej opodatkowaniu VAT, gdy brak przesłanek świadczących o takiej aktywności sprzedawcy w przedmiocie zbycia przedmiotowych gruntów, która byłaby porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem (brak przesłanek zawodowego – stałego i zorganizowanego charakteru takiej działalności), co wskazuje, że w takim przypadku mamy do czynienia z czynnościami mieszczącymi się w ramach zarządu majątkiem prywatnym – niemającym cech działalności gospodarczej w rozumieniu VAT”.

Z kolei w wyroku z dnia 24 marca 2023 r. o sygn. akt I FSK 74/20 NSA wskazał że: „dla uznania działalności związanej ze sprzedażą nieruchomości za działalność gospodarczą istotne i decydujące znaczenie mają okoliczności faktyczne towarzyszące tej działalności. Okoliczności te muszą wskazywać na zaangażowanie gospodarcze podmiotu dokonującego czynności oraz wskazywać,  że wystąpił pewien zorganizowany zespół czynności, świadczący o profesjonalnym charakterze tych działań. Oznacza to, że przy ocenie działalności sprzedawcy nieruchomości pod kątem kwalifikacji  jej jako działalności gospodarczej przede wszystkim znaczenie ma aspekt faktyczny tych czynności,  a nie ich skutki w zakresie prawa cywilnego. Omawiany sposób działania strony przy sprzedaży działek nie realizuje działania profesjonalnych handlowców, gdyż realia obrotu gospodarczego wskazują, że podmioty zajmujące się profesjonalnym handlem nieruchomościami same we własnym zakresie dokonują podziału nieruchomości na mniejsze działki, zazwyczaj łączą to również  z uzbrojeniem wydzielonych działek, gdyż dzięki temu możliwe jest znaczące podwyższenie wartości działek i uzyskanie wyższego zysku z ich sprzedaży. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt,  że w rozpoznawanej sprawie to wspólne działanie stron umowy ograniczało się do udzielenia pełnomocnictwa (co w praktyce oznaczało, że kupujący wprawdzie działał na rzecz sprzedającego będącego wciąż formalnie właścicielem nieruchomości, ale w ten sposób mógł de facto samodzielnie przeprowadzić proces podziału nieruchomości, bez dodatkowego angażowania przy każdym kolejnym etapie skarżącego), a ponadto wszelkie wydatki związane ze ziszczeniem się warunków umowy (podziałem nieruchomości) ponosił kupujący”.

Analogiczne stanowisko zajął NSA z dnia 3 marca 2023 r. o sygn. I FSK 25/20. Sąd uznał że:  „art. 15 ust. 2 VATU nie pozwala jednoznacznie sprecyzować sytuacji, w których aktywność danej osoby można kwalifikować jako zwykłe zbycie majątku prywatnego, a w jakim momencie działania te przeradzają się w działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT. Przed sprzedażą nieruchomości właściciel może podejmować różne działania przygotowawcze, np. w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego wystąpić o wydanie decyzji w sprawie warunków zagospodarowania nieruchomości, wystąpić o zatwierdzenie podziału nieruchomości na mniejsze działki budowlane i doprowadzenie do wydzielenia działki pod drogę, oraz inicjować postępowania administracyjne w sprawie zmiany funkcji nieruchomości z rolnej na budowlaną. Tego rodzaju działania oraz ilość wydzielonych działek, same przez się nie dają jednak podstaw do kwalifikowania, że są one typowe dla działań »handlowca«, tj. podatnika podatku od towarów i usług”.

Powyższe orzeczenia podkreślają, że sam fakt podziału nieruchomości na kilka działek i ich późniejsza sprzedaż w żaden sposób nie wpływa na uznanie działań sprzedającego za prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu UPTU. Podstawowe znaczenie, co podkreślają Wnioskodawcy, ma ustalenie, czy taki sprzedawca działa w charakterze podatnika podatku VAT, co przejawia się tym,  że dokonując nabycia nieruchomości kieruje się przede wszystkim zamiarem jej dalszej odsprzedaży oraz podejmuje dalsze działania charakterystyczne dla działań podejmowanych przez producentów, handlowców i usługodawców, takie jak uatrakcyjnianie swojej oferty poprzez m.in. ogrodzenie poszczególnych działek, uzbrajanie ich w media, utwardzanie dróg dojazdowych itp.

Jak wskazano powyżej, żaden z tych elementów nie występuje w przypadku przedstawionym przez Wnioskodawców, tym samym planowana sprzedaż przedstawionych w opisie zdarzenia przyszłego działek niezabudowanych będzie dokonana w ramach zarządu majątkiem prywatnym Wnioskodawców, a tym samym nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.

Wnioskodawcy nie uatrakcyjniają również działek powstałych z podziału w postaci uzbrajania działek w media, czy też ich ogrodzenia. W konsekwencji należy stwierdzić brak po stronie Wnioskodawców aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, angażujących środki podobne  do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców. Tym samym Wnioskodawcy stoją na stanowisku, że planowana sprzedaż działek nie stanowi czynności opodatkowanej podatkiem VAT, lecz będzie dokonana w ramach zarządu majątkiem prywatnym Wnioskodawców.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług  (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:

Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Jak stanowi art. 2 pkt 22 ustawy:

Przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Zgodnie z przedstawionymi przepisami, grunt spełnia definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a jego sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 5  ust. 1 pkt 1 ustawy.

Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.).

Według art. 195 ustawy Kodeks cywilny:

Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).

Jak stanowi art. 196 § 1 ww. ustawy Kodeks cywilny:

Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.

Na podstawie art. 196 § 2 ww. ustawy Kodeks cywilny:

Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.

W świetle art. 46 § 1 ustawy Kodeks cywilny:

Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty),  jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.

Art. 198 ustawy Kodeks cywilny stanowi, że:

Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli.

Współwłaściciel ma względem swojego udziału pozycję wyłącznego właściciela. Ze względu na charakter udziału, każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.

Kwestie stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. 2023 r. poz. 2809 ze zm.).

Stosownie do art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Zatem istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).

W świetle art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który  w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.

W myśl art. 36 § 1 i § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

§ 1. Oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny.

§ 2. Każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności, które dotyczą przedmiotów majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym czynności zmierzające do zachowania tego majątku.

Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej  do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków.

Z uwagi na powyższe regulacje prawne w akcie notarialnym dokumentującym tego rodzaju nabycie nieruchomości wymieniani są oboje małżonkowie, jeżeli istnieje między nimi ustawowa wspólność majątkowa. Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną uprawniającą do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, a w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego.

Na mocy zapisu zawartego w art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega jednak opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Według art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców,  w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje,  że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest,  aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik.

Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający  na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.

Analizując powyższe przepisy należy stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą  w rozumieniu przepisów ustawy.

Na mocy art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady:

„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.

„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.

Jednocześnie, w art. 12 ust. 1 lit. b) powołanej Dyrektywy VAT wskazano, że:

Państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi, w szczególności dostawy terenu budowlanego.

Jak stanowi ust. 3 ww. artykułu:

„Teren budowlany” to każdy grunt nieuzbrojony lub uzbrojony, uznawany za teren budowlany przez państwa członkowskie.

Na podstawie art. 2 ust. 1 lit. a) Dyrektywy 2006/112/WE Rady:

Opodatkowaniu VAT podlegają następujące transakcje odpłatna dostawa towarów na terytorium państwa członkowskiego przez podatnika działającego w takim charakterze.

Z przytoczonych regulacji prawa wspólnotowego wynika, że podatnikiem podatku od towarów  i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te winny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza,  tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie  z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest  w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie  – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej.

W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten,  kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.

Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia, czy jego działalność  w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.

Zatem w kwestii opodatkowania sprzedaży działek istotne jest, czy zbywca w celu dokonania sprzedaży działek podjął/podejmie aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę  w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, co skutkuje koniecznością uznania go za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów  i usług, czy też sprzedaż nastąpi w ramach zarządu majątkiem prywatnym.

Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) wynika,  że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży  nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie,  które znajdują się poza zakresem zastosowania Dyrektywy 2006/112/WE Rady, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie – zdaniem Trybunału – okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego. Co istotne – jak wskazał TSUE – dla uznania, że czynność sprzedaży działek następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym nie ma znaczenia fakt, że podmiot dokonujący dostawy jest „rolnikiem ryczałtowym”. Według TSUE sprzedaż działek przekształconych z rolnych na budowlane nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, jeżeli następuje w ramach zarządzania majątkiem prywatnym. Trybunał orzekł, że: „osoby fizycznej, która prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem z podatku od wartości dodanej i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie można uznać za podatnika podatku  od wartości dodanej w rozumieniu prawa UE, kiedy dokonuje ona sprzedaży tego gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym tej osoby.

Inaczej jest natomiast – jak wyjaśnił Trybunał – w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 2006/112/WE Rady. Zatem za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Chodzi tu przykładowo o nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu,  czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług developerskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym na tego rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej przykładowo przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.

W rozumieniu powyższych twierdzeń pomóc mogą zapisy orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07, w myśl którego formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, a także okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz zamiarem częstotliwości nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, czy w odniesieniu  do konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku VAT.

Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że uznanie, że dany podmiot w odniesieniu  do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy.

Jak wynika z dokonanej wyżej analizy przepisów, warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów  i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Dostawa towarów (np. nieruchomości) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana jest przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działający w takim charakterze w odniesieniu  do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy  do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy. Dopiero po zdefiniowaniu podmiotu jako podatnika VAT – co do zasady – mają dla określenia jego praw i obowiązków zastosowanie przepisy ustawy  o podatku od towarów i usług.

Należy zatem ustalić, czy w analizowanej sprawie w odniesieniu do opisanej czynności sprzedaży działek, będą Państwo spełniać przesłanki do uznania Państwa za podatników podatku  od towarów i usług.

Jak wyjaśniono wyżej – odwołując się zarówno do treści przepisów ustawy, jak i stanowiska judykatury – w przypadku osób fizycznych, które dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty  w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej, należy szczególnie wnikliwie przeanalizować okoliczności, w jakich będzie realizowana transakcja. Co do zasady bowiem osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykluczone są z grona podatników VAT.

W tym miejscu należy podkreślić, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt  Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę, będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona  ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego.

W kontekście powyższych rozważań istotna jest więc ocena, czy z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że podejmowali Państwo działania charakterystyczne dla profesjonalnego obrotu nieruchomościami. Ocena ta winna przy tym uwzględniać nie tylko samodzielne znaczenie poszczególnych kryteriów kwalifikacji określonych działań jako cech charakteryzujących działalność handlową, ale też brać pod uwagę całokształt tychże działań, ich wzajemne uzupełnianie się i przydatność z punktu widzenia tego rodzaju działalności gospodarczej.

Z treści złożonego wniosku wynika, że w 1991 r. poprzez notarialną umowę darowizny otrzymali Państwo dwie nieruchomości gruntowe do majątku objętego ustawową wspólnością małżeńską.

Wykorzystywali Państwo przedmiotowe nieruchomości, od momentu ich nabycia, do kontynuowania działalności rolniczej.

Nabyte przez Państwa nieruchomości składały się z dwóch sąsiadujących ze sobą działek niezabudowanych stanowiących grunty orne (oznaczone w ewidencji gruntów i budynków nr 1  i 2) objętych jedną księgą wieczystą. Na działce nr 2 wybudowali Państwo budynek mieszkalny  i budynek gospodarczy.

Podjęli Państwo decyzję o wycofaniu części posiadanych nieruchomości (działki nr 1)  z działalności rolniczej do majątku prywatnego i jej sprzedaży.

Nieruchomość przeznaczona do sprzedaży (działka nr 1) wraz z nieruchomością na terenie której Państwo mieszkają (działka nr 2, która została nie przeznaczona do sprzedaży), były objęte jedną księgą wieczystą w związku z tym, w celu sprzedaży konieczne było przeprowadzenie podziału.

Dla obszaru, gdzie położona jest przedmiotowa nieruchomość przeznaczona do sprzedaży nie ma opracowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W celu przeprowadzenia podziału przedmiotowej nieruchomości musieli Państwo w pierwszej kolejności wystąpić o wydanie warunków zabudowy dla obszaru przeznaczonego do sprzedaży. Dopiero po wydaniu takiej decyzji, w oparciu o jej założenia, możliwe było przeprowadzenie podziału.

Działka nr 1 sąsiaduje z działkami nr 3 i 4 należącymi do Pana siostry.

Zdecydowali się Państwo na dokonanie podziału działki nr 1, przy jednoczesnym podziale działek nr 3 i 4 należących do Pana siostry.

Na wniosek złożony przez Państwa oraz Pana siostrę 15 września 2020 r. została wydana decyzja  o ustaleniu warunków zabudowy dla działek nr 1, 3, 4. Dla działki nr 1 zostały ustalone warunki zabudowy z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową. Zgodnie z decyzją o ustaleniu warunków zabudowy na terenie działek nr 1, 3 oraz 4 możliwa jest budowa maksymalnie jedenastu budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz budowa drogi wewnętrznej.

W związku z otrzymaną przez Państwa decyzją o warunkach zabudowy w celu sprzedaży działek konieczne było ich wyodrębnienie. 14 kwietnia 2022 r. został zatwierdzony podział nieruchomości gruntowych. W wyniku podziału z działki nr 1 o pow. 0,5724 ha zostały utworzone nowe działki  nr 1/1, 1/2, 1/3, 1/4, 1/5, 1/6, 1/8, 1/9.

Działki nr 1/1, 1/2, 1/3, 1/4, 1/5, 1/6, 1/7, 1/8 zostały przeznaczone do zabudowy na mocy decyzji o ustaleniu warunków zabudowy z 15 września 2020 r. i przeznaczone do sprzedaży. Natomiast w momencie wydania decyzji o podziale nieruchomości z 14 kwietnia 2022 r. działka  nr 1/9 nie została przeznaczona pod zabudowę – nadal stanowiła grunt orny. Ww. działki zostały przeznaczone przez Państwa do sprzedaży – do chwili obecnej nie wszystkie zostały sprzedane.

Z kolei w 2024 r. zdecydowali się Państwo dokonać podziału działki nr 1/9 na 5 mniejszych działek nr 1/10, 1/11, 1/12, 1/13, 1/14.

Wszystkie wymienione wyżej działki, powstałe w wyniku podziału działki nr 1 zostały przeznaczone do sprzedaży.

Ww. działki nie były, nie są i nie będą udostępniane innym osobom na podstawie umów cywilnoprawnych. Również działka nr 1 przed jej podziałem nie była udostępniana osobom trzecim na podstawie umów cywilnoprawnych. Wszystkie działki są działkami niezabudowanymi.

Nie są ani nie byli Państwo w przeszłości zarejestrowani jako czynni podatnicy podatku VAT.

Nie posiadają Państwo ani nie posiadali statusu rolnika ryczałtowego.

Z ww. działek w przeszłości były dokonywane zbiory. Jednak produkty rolne i zbiory nie były sprzedawane, ponieważ prowadzili Państwo działalność rolniczą wyłącznie na własny użytek. Nie prowadzili i nie prowadzą Państwo działów specjalnych produkcji rolnej, ani żadnej innej działalności gospodarczej.

Nigdy nie prowadzili Państwo działalności polegającej na obrocie nieruchomościami,  zaś przedmiotowe nieruchomości nie zostały nabyte w celach odsprzedaży, czy też inwestycyjnych. Decyzja o sprzedaży nieruchomości wycofanych z działalności rolniczej do Państwa majątku prywatnego jest spowodowana koniecznością ograniczenia rozmiaru prowadzonej działalności rolniczej (pogarszająca się opłacalność produkcji rolnej, wzrastające ryzyko występowania suszy, koszty utrzymania nieuprawianej ziemi).

Nie podpisali Państwo żadnej umowy przedwstępnej na sprzedaż nieruchomości. Nie zamierzają Państwo podpisywać żadnych umów przedwstępnych. Jeżeli jednak zawarcie umowy przedwstępnej z kupującym będzie konieczne, to umowa taka nie będzie zawierała żadnych innych postanowień oprócz ustaleń dotyczących sposobu i terminu zapłaty ceny. Nie udzielili i nie będą udzielać Państwo żadnych pełnomocnictw przyszłemu nabywcy gruntów w celu występowania w ich imieniu  w sprawach dotyczących przedmiotowych nieruchomości.

Przed sprzedażą działek wyodrębnionych geodezyjnie z działki nr 1 nie zamierzają Państwo dokonywać żadnych czynności mających na celu podniesienie wartości działek ani nie zamierzają ponosić żadnych nakładów w celu podniesienia wartości działek ani dokonywać żadnych remontów.

W celu sprzedaży działek nr 1/10, 1/11, 1/12, 1/13, 1/14 nie były, nie są i nie będą podjęte żadne działania marketingowe.

Nigdy nie doprowadzali Państwo „przyłączy w media” do działki nr 1, którą otrzymali w drodze darowizny, ani do żadnej działki powstałej z jej podziału.

Działka nr 1 nigdy nie stanowiła środka trwałego w prowadzonej działalności gospodarczej.

Przy tak przedstawionym opisie sprawy Państwa wątpliwości dotyczą wskazania, czy planowana przez Państwa sprzedaż działek o nr 1/10, 1/11, 1/12, 1/13, 1/14 będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że dostawa towarów (w tym nieruchomości gruntowej niezabudowanej) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy można przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika.

W kontekście powyższych rozważań istotna jest więc ocena, czy z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że podejmowali Państwo działania charakterystyczne dla profesjonalnego obrotu nieruchomościami. Ocena ta winna przy tym uwzględniać nie tylko samodzielne znaczenie poszczególnych kryteriów kwalifikacji określonych działań jako cech charakteryzujących działalność handlową, ale też brać pod uwagę całokształt tychże działań, ich wzajemne uzupełnianie się i przydatność z punktu widzenia tego rodzaju działalności gospodarczej.

Uwzględniając powyższą analizę przepisów oraz przedstawione okoliczności sprawy wskazać należy, że w odniesieniu do planowanej sprzedaży działek nr 1/10, 1/11, 1/12, 1/13, 1/14 brak jest przesłanek pozwalających uznać, że dokonując ww. dostawy wystąpią Państwo  w charakterze podatników w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzących działalność gospodarczą w myśl art. 15 ust. 2 ustawy.

W okolicznościach wskazanych w opisie sprawy, brak jest przesłanek świadczących o takiej aktywności Państwa w przedmiocie planowanej sprzedaży działek, która byłaby porównywalna  do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem (brak przesłanek zawodowego – stałego i zorganizowanego charakteru takiej działalności). Nie wystąpił bowiem ciąg zdarzeń, które jednoznacznie przesądzają, że sprzedaż ww. działek wypełnia przesłanki działalności gospodarczej. Nie podjęli Państwo takich aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które świadczyłyby o angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez handlowców. Działania podejmowane przez Państwa należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Sprzedając ww. działki skorzystają Państwo z przysługującego Państwu prawa do rozporządzania własnym majątkiem, co oznacza,  że nie wypełnią Państwo przesłanek zdefiniowanych w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy, i nie wystąpią w roli podatników podatku od towarów i usług prowadzących działalność gospodarczą  – w stosunku do tej transakcji. W konsekwencji, sprzedaż działek nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem, dokonując sprzedaży działek nr 1/10, 1/11, 1/12, 1/13, 1/14 będą Państwo korzystać z przysługującego Państwu prawa do rozporządzania majątkiem osobistym, co nie jest wykonywaniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Brak tego statusu pozbawia Państwa cech podatników podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy,  w zakresie sprzedaży działek a ich dostawę cech czynności podlegającej opodatkowaniu,  o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Podsumowując, stwierdzić należy, że planowana przez Państwa sprzedaż działek nr 1/10, 1/11, 1/12, 1/13, 1/14, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów  i usług.

Zatem Państwa stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego,  który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Wniosek w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych podlega odrębnemu rozpatrzeniu.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)z zastosowaniem art. 119a;

2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pan „A” (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną  (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.