
Temat interpretacji
Interpretacja indywidualna po wyroku sądu – stanowisko w części nieprawidłowe oraz w części prawidłowe
Szanowni Państwo,
1.ponownie rozpatruję sprawę Państwa wniosku z 18 lutego 2019 r. o wydanie interpretacji indywidualnej – uwzględniam przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 9 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Wr 695/19 (data wpływu prawomocnego orzeczenia – 20 grudnia 2024 r.)/Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2024 r. sygn. akt I FSK 763/20 (data wpływu orzeczenia – 16 kwietnia 2024 r.); i
2. stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest w zakresie:
- prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z dokonywanymi zakupami, niezbędnymi dla realizacji zobowiązań wynikających z Porozumienia z Działu I - jest prawidłowe,
- prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z dokonywanymi zakupami, niezbędnymi dla realizacji zobowiązań wynikających z Porozumienia z Działu II, III - jest nieprawidłowe,
- braku opodatkowania świadczeń wynikających z Porozumienia zawartego z Gminą, które Spółka jest zobowiązana wykonać w ramach zawartego Porozumienia – jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
21 lutego 2019 r. wpłynął Państwa wniosek z 18 lutego 2019 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego związanego z dokonywanymi zakupami, niezbędnymi do realizacji zobowiązań wynikających z zawartego Porozumienia oraz braku opodatkowania nieodpłatnych świadczeń realizowanych w ramach zawartego Porozumienia.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
A. S.A. (dalej: Spółka) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, rozliczającym się za miesięczne okresy rozliczeniowe. Przedmiotem działalności Spółki jest wydobycie (…) i produkcja (…), będących przedmiotem sprzedaży (i źródłem uzyskiwanego obrotu). Sprzedaż ta podlega opodatkowaniu VAT (stawkami innymi niż ZW). Wydobycie i przetwórstwo (…) jest związane z (…) zlokalizowanych przede wszystkim w (…) Polsce.
Prowadzenie działalności wydobywczej i produkcyjnej we wskazanym powyżej zakresie - siłą rzeczy oddziałuje na środowisko naturalne, jego walory krajobrazowe, zagospodarowanie przestrzeni, czy też na interesy lokalnej społeczności. Intencją Spółki jest więc:
- ciągłe odkrywanie nowych, zrównoważonych sposobów wydobycia i przetwórstwa (…), zgodnych z zasadami współdziałania, dobrego sąsiedztwa i zaufania z regionem oraz zamieszkującymi go społecznościami,
- minimalizowanie wpływu przemysłu (...) na otoczenie (poprzez jego ograniczenie lub podejmowanie działań oraz inicjatyw ten wpływ rekompensujących).
Powyższe związane jest z dwiema zasadniczymi kwestiami. Po pierwsze - owe działania, czy też inicjatywy są czasami obiektywnie konieczne i w sposób bezpośredni lub pośredni warunkują rozbudowę infrastruktury wydobywczej i produkcyjnej Spółki. Po drugie - związane są także z nowoczesnym i szerokim pojmowaniem wszelkich kwestii związanych ze społeczną odpowiedzialnością biznesu (z ang. Corporate Social Responsibility, dalej: CSR). CSR w praktyce oznacza budowanie pozytywnych i trwałych relacji zarówno z partnerami społecznymi, jak i z biznesowymi oraz z otoczeniem zewnętrznym, jak i wewnętrznym. Gwarantuje to lojalność klientów, a także podnosi wiarygodność firmy w oczach jej współpracowników, partnerów handlowych, władz oraz społeczności lokalnych.
Dowodem na powyższe może być np. udział Spółki w projekcie (…) zainicjowanym przez (…). W skład (…) wchodzą wyłącznie spółki giełdowe działające zgodnie z najlepszymi standardami zarządzania w zakresie ładu korporacyjnego, ładu informacyjnego i relacji z inwestorami, a także w obszarach czynników społecznych, pracowniczych i ekologicznych.
W chwili obecnej, w związku z dalszym, dynamicznym rozwojem Spółki, planowana jest rozbudowa infrastruktury przemysłowej, której jednym z elementów jest budowa (…) (będącego elementem Programu Udostępniania (…)), bez którego nie jest możliwe wykorzystywanie (…), a w konsekwencji pozyskiwanie (…), niezbędnych do produkcji (…). Ma on być zlokalizowany na terenie Gminy (…) (dalej: Gmina). Dla umożliwienia Spółce realizacji ww. inwestycji wymagane są jednak uprzednie zmiany w dokumentacji dot. polityki przestrzennej, co leży w gestii Gminy (która ustawowo ponosi koszty z tym związane jako jednostka samorządowa), a co wynika z ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy (art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. z 2018 r. poz.1945).
Z uwagi na ww. potrzeby Spółki (a nie Gminy), dotyczące rozbudowy infrastruktury Spółki, po uprzednich rozmowach i uzgodnieniach z Gminą, zawarto porozumienie, regulujące współpracę między Gminą i Spółka w następujących obszarach:
DZIAŁ I
Obszar I.1 „Szkody (…)” - w ramach którego Spółka zobowiązuje się do zinwentaryzowania budynków znajdujących się w określonych lokalizacjach oraz poniesienia odpowiedzialności za ewentualne szkody (…).
Obszar I.2 „Dojazd do placu (…)” - w ramach którego Spółka poniesie koszty związane z budową i utrzymaniem drogi gminnej stanowiącej dojazd do (…) (droga ta będzie stanowić własność Gminy).
Obszar I.3 „Zagospodarowanie terenu wokół (…)” - w ramach którego Spółka zobowiązuje się do wykonania wokół (…) „zielonej otuliny”.
Obszar I.4 „Wykupy nieruchomości” - w ramach którego Spółka zobowiązał się do przeprowadzenia rozmów z właścicielami nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie placu (…), celem uzgodnienia warunków ewentualnego wykupu.
Obszar I.5 Obszar I.5 „Zabezpieczenie Stacji Uzdatniania Wody w (...)” - w ramach którego Spółka zobowiązał się do usunięcia ewentualnych szkód w Stacji Uzdatniania Wody w (...), a w przypadku wynikającego z budowy (…) braku wody - dostaw wody na dotychczasowym poziomie na swój koszt.
DZIAŁ II
Obszar II.1 „Opieka zdrowotna” - w ramach którego Spółka zapewni mieszkańcom dwóch miejscowości zlokalizowanych w pobliżu planowanej inwestycji - bezpłatny dostęp do wybranych świadczeń medycznych.
Obszar II.2 „Karty open” - w ramach którego Spółka zapewni mieszkańcom dwóch miejscowości zlokalizowanych w pobliżu planowanej inwestycji - bezpłatny dostęp do wybranych obiektów sportowych.
Obszar II.3 „Wsparcie finansowe programów profilaktycznych” - w ramach którego Spółka przekaże na rzecz Gminy, płatne w sześciu transzach świadczenie pieniężne (w porozumieniu nazwane darowizną), z przeznaczeniem na wsparcie programów profilaktycznych, związanych z: opieką zdrowotną, bezpieczeństwem, ochroną dóbr kultury itp.
Obszar II.4 „Wypoczynek dla dzieci” - w ramach którego Spółka zapewni grupie dzieci zamieszkujących w miejscowościach położonych w bezpośrednim sąsiedztwie placu (…) - letni wypoczynek.
Obszar II.5 „Edukacja” - w ramach którego Spółka będzie wspierał uczniów i studentów zamieszkałych na terenie Gminy, poprzez umożliwienie im odbycia praktyk zawodowych.
Obszar II.6 „Preferencje dla firm lokalnych” - w ramach którego zostaną przyznane preferencje współpracującym ze Spółką firmom lokalnym, o ile nie będzie to sprzeczne z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.
Obszar II.7 „Praca w Spółce” - w ramach którego prowadzone będą przez Spółkę dla mieszkańców Gminy akcje edukacyjne oraz informacyjne, ułatwiające podjęcie zatrudnienia w Spółce.
Zobowiązania, o których mowa w Obszarach nr II.6 i II.7 mają charakter deklaratoryjny i nie zobowiązują Spółki do ich realizacji na takim czy też innym poziomie (przykładowo: w Porozumieniu nie wskazano kwotowego poziomu wsparcia, które ma zostać udzielone przedsiębiorcom lokalnym, nie zobowiązuje ono też Spółki do zatrudnienia konkretnej, określonej liczby mieszkańców Gminy).
Nadmienić ponadto należy, że w związku z realizacją zobowiązań, o których mowa w Obszarze I i II Porozumienia - Spółka nie będzie pobierał od Gminy oraz jej mieszkańców odpłatności.
DZIAŁ III
Obszar III.1 „Planowanie przestrzenne” - w ramach którego Wójt Gminy (…) zobowiązuje się do podjęcia czynności zmierzających do zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, celem budowy (…), natomiast Spółka zobowiązuje się do zwrotu Gminie wypłaconych roszczeń odszkodowawczych na rzecz właścicieli lub wieczystych użytkowników nieruchomości położonych w granicach terenu objętego zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dla którego przeznaczenie zostanie zmienione.
Obszar III.2 „Wsparcie procesu inwestycyjnego - budowa (…)” - w ramach którego Gmina zobowiązuje się do:
- niezwłocznego wszczęcia postępowań niezbędnych w związku z realizacją inwestycji (uzgodnienia, opinie, decyzje),
- udzielenia zgód na dysponowanie nieruchomościami na cele budowlane, dla nieruchomości stanowiących własność Gminy,
- udzielenia pomocy w kontaktach z właścicielami nieruchomości położonych w granicach Gminy, przez które przebiegać będą sieci zasilające (…),
- umożliwienia dialogu społecznego pomiędzy mieszkańcami Gminy a Spółką.
Dodatkowo, w ramach ww. Porozumienia, Spółka zobowiązał się także do przekazania dodatkowych środków pieniężnych (odrębnych od tych wskazanych w Obszarze II.3) na realizację zadań statutowych gminy (zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym).
W Porozumieniu podkreślono ponadto, że (…), a ww. dodatkowe środki pieniężne (odrębne od wskazanych w Obszarze II.3) będą wsparciem dla Gminy i jej mieszkańców, w związku z uciążliwością inwestycji. Informacja o otrzymanych środkach - będzie natomiast rozpowszechniane wśród mieszkańców Gminy (szczególnie zamieszkujących w bezpośrednim sąsiedztwie (…)) oraz w kontaktach z prasą, radiem, telewizją itp.
Realizacja zobowiązań wynikających z Porozumienia - będzie się wiązać z koniecznością dokonywania przez Spółkę zakupów różnego rodzaju usług od dostawców zewnętrznych (na przykład usług niezbędnych do zagospodarowania terenów wokół (…), czy też usług dostępu do świadczeń medycznych lub obiektów sportowych). Możliwe jest także, że do realizacji zobowiązań wykorzystane zostaną nabywane towary. Nabycie przedmiotowych usług (oraz towarów) będzie udokumentowane fakturami VAT zawierającymi podatek naliczony. Ponadto podatek naliczony wyszczególniony na ww. fakturach nie będzie podlegał ograniczeniom, o których mowa w art. 88 ustawy o VAT.
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
1) Przedmiotem dostawy będą świadczenia niezbędne do realizacji opisanych we wniosku o interpretację zobowiązań, wynikających z poszczególnych obszarów Porozumienia. Będą one obejmować w szczególności:
- usługę wykonania wokół (…) tzw. zielonej otuliny (Obszar I.3 Porozumienia),
- dostawę wody, w przypadku gdyby prowadzone inwestycje wpłynęły na jej brak, lub też doprowadziły do uszkodzenia stacji uzdatniania wody w (…) (Obszar I.5 Porozumienia),
- usługi medyczne u wybranych specjalistów (w laboratoriach) prowadzących działalność medyczną, z których korzystać będą mogli mieszkańcy dwóch miejscowości zlokalizowanych w pobliżu planowanej inwestycji (Obszar II.1 Porozumienia),
- usługi dostępu do wybranych obiektów sportowych dla mieszkańców dwóch miejscowości zlokalizowanych w pobliżu planowanej inwestycji. Będzie się to w praktyce odbywać poprzez wykupienie i przekazanie kart dostępu (Obszar II.2 Porozumienia),
- usługi polegające na zapewnieniu dzieciom zamieszkującym w miejscowościach zlokalizowanych w pobliżu planowanej inwestycji - wypoczynku letniego oraz zimowego (Obszar II.4 Porozumienia).
2) Nieodpłatna dostawa towarów oraz nieodpłatne świadczenie usług będą dokonywane na rzecz drugiej strony Porozumienia tj. Gminy (...).
3) Zawarte porozumienie nie zawiera zapisów sankcyjnych oraz jakichkolwiek innych, z których wynikałoby prawo do kar umownych itp. należnych Gminie (...) w przypadku niewywiązania się przez Spółkę z któregokolwiek punktu Porozumienia.
Jednocześnie należy mieć jednak na uwadze, że zostało ono zawarte w formie aktu notarialnego, a jego treść zawiera w sprawach w nim nieuregulowanych - odesłanie do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 ze zm.). Powoduje to, iż w przypadku niewywiązania się przez którąkolwiek ze stron z przyjętych na siebie zobowiązań - możliwe będzie dochodzenie ich przez druga stronę na zasadach ogólnych, wynikających z prawa cywilnego.
Porozumienie nie zawiera zapisów, z których wprost wynikałoby, że w przypadku niewywiązania się Wnioskodawcy z zobowiązań wynikających z zawartego Porozumienia - rozbudowa infrastruktury przemysłowej będzie niemożliwa. Należy mieć jednak na uwadze, że zapisy Porozumienia zobowiązują obie strony do świadczeń, które szczegółowo opisane zostały we wniosku o udzielenie interpretacji. Wśród świadczeń tych - są m.in. takie, które zobowiązują Wójta lub samą Gminę (...) do:
- wykonania czynności przygotowawczych, zmierzających do podjęcia przez Radę Gminy (...) uchwały o przystąpieniu do sporządzenia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla potrzeb budowy (…),
- niezwłocznego podjęcia czynności, zmierzających do wszczęcia postępowań niezbędnych do przygotowania i realizacji inwestycji (uzgodnień, opinii, decyzji itp.),
- udzielenia zgód na dysponowanie nieruchomościami na cele budowlane,
- pomocy w kontaktach z właścicielami nieruchomości, przez które będą przebiegać sieci zasilające (…) oraz pomocy w dialogu społecznym z mieszkańcami Gminy (...).
Są to więc czynności, które:
- warunkują rozbudowę infrastruktury przemysłowej,
- są konsekwencją zawarcia Porozumienia, w którym również Spółka zobowiązała się do realizacji opisanych w nim zobowiązań.
Dlatego też w opinii Spółki działaniem nieracjonalnym biznesowo, a także niezgodnym z zasadami doświadczenia życiowego byłoby całkowite lub częściowe nierealizowanie wynikających z Porozumienia zobowiązań, a zarazem oczekiwanie, iż wystąpią opisane w nim korzyści (których efektem finalnym ma być rozbudowa infrastruktury przemysłowej).
Jak już wcześniej wskazano - Porozumienie nie zawiera zapisów, z których wprost wynikałoby, że w przypadku niewywiązania się Wnioskodawcy z zobowiązań wynikających z zawartego Porozumienia - zrealizowanie inwestycji będzie niemożliwe. Brak w nim jest również zapisów, z których wynikałoby, że strony będą mogły realizować je częściowo, lub też, że realizacja wybranych zobowiązań wynikających z Porozumienia - ma charakter warunkowy.
Należy przy tym jednak zwrócić uwagę na fakt, iż bez wykonania czynności, do których zobowiązała się Gmina, nie jest w ogóle możliwe rozpoczęcie planowanej przez Spółkę inwestycji. Dlatego też (jak wskazano wyżej) działaniem nieracjonalnym biznesowo, a także niezgodnym z zasadami doświadczenia życiowego byłoby całkowite lub częściowe nierealizowanie wynikających z Porozumienia zobowiązań, a zarazem oczekiwanie, iż wystąpią opisane w nim korzyści (których efektem finalnym ma być rozbudowa infrastruktury przemysłowej).
Zgodnie z zawartym Porozumieniem, Wójt Gminy (...) zobowiązał się do:
- wykonania czynności przygotowawczych, zmierzających do podjęcia przez Radę Gminy (...) uchwały o przystąpieniu do sporządzenia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla potrzeb budowy (…),
- podania do publicznej wiadomości w terminie 7 dni od dnia podjęcia ww. uchwał informacji o przystąpieniu do sporządzenia zmiany studium i planu miejscowego,
- przekazania Radzie Gminy (…), celem uchwalenia, projektu zmiany Studium, w terminie 14 dni od otrzymania gotowego projektu i materiałów przygotowanych przez Biuro Urbanistyczne,
- przekazania Radzie Gminy (…), celem uchwalenia, projektu planu miejscowego, w terminie 14 dni od otrzymania gotowego projektu i materiałów przygotowanych przez Biuro Urbanistyczne.
Natomiast Gmina (…) zobowiązała się do:
- podjęcia niezwłocznie czynności, zmierzających do wszczęcia postępowań, które są niezbędne na etapie przygotowania i realizacji inwestycji (uzgodnienia, opinie, decyzje itp.),
- udzielenia Spółce, zgodnie z obowiązującymi przepisami, zgód na dysponowanie nieruchomościami na cele budowlane dla nieruchomości stanowiących własność Gminy (…),
- udzielenia Spółce pomocy w kontaktach z właścicielami nieruchomości położonych w granicach Gminy (…), przez które przebiegać będą planowane (…),
- umożliwienia dialogu społecznego pomiędzy mieszkańcami Gminy (…) a Spółką.
Zawarte porozumienie nie zawiera zapisów sankcyjnych oraz jakichkolwiek innych, z których wynikałyby np. określone kary umowne należne Spółce w przypadku niewywiązania się przez Gminę (…) z któregokolwiek punktu Porozumienia.
Jednocześnie jak wskazano wyżej - należy mieć na uwadze, formę aktu notarialnego Porozumienia, a także odesłanie w jego treści do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 ze zm.). Powoduje to, iż w przypadku niewywiązania się przez którąkolwiek ze stron z przyjętych na siebie zobowiązań - możliwe będzie dochodzenie ich przez druga stronę na zasadach ogólnych, wynikających z prawa cywilnego.
W opinii Wnioskodawcy rozbudowa infrastruktury przemysłowej, w tym m.in. budowa (…) na terenie Gminy (…) - jest niezbędna dla dalszego rozwoju przedsiębiorstwa, prowadzenia procesów (...), produkcji oraz sprzedaży. W przypadku zmaterializowania się skrajnie niekorzystnego dla Spółki scenariusza, w którym (hipotetycznie) Gmina (…):
- nie wydałaby zgód na dysponowanie nieruchomościami na cele budowlane (lub innych zgód czy też pozwoleń administracyjnych),
- nie wsparłaby Spółki w prowadzonym dialogu społecznym z mieszkańcami tych miejscowości, które sąsiaduję z inwestycją (co mogłoby skutkować protestami społecznymi, spowodowanymi brakiem wiedzy społeczności lokalnej o wpływie planowanej inwestycji na środowisko),
- obiektywną konsekwencją powyższego mogłaby być konieczność zaprzestania realizacji planowanej inwestycji.
Podsumowując całość, Spółka ponadto podkreśla, że specyfika prowadzonej przez nią działalności gospodarczej wymusza prowadzenie inwestycji, których wpływ na otocznie, środowisko, czy też społeczność lokalną - jest bardzo duży. Znajduje to obiektywne potwierdzenie w kwotach wydatkowanych na przestrzeni każdego roku na inwestycje (…), obszarze zajmowanym przez wszystkie oddziały Spółki (…), czy też ilości osób zamieszkujących w ich bezpośrednim sąsiedztwie. Inwestycje te są obiektywnie niezbędne dla dalszego rozwoju Spółki i osiągania obrotów ze sprzedaży. Wymagają przy tym (z uwagi na swoją skalę) podejmowania szeregu działań towarzyszących. Do działań takich zaliczyć należy wszelkie porozumienia zawierane z przedstawicielami społeczności lokalnych, które całościowo regulują zasady współpracy związanej z prowadzonymi inwestycjami.
Jak ponadto szczegółowo wyjaśniono w złożonym wniosku o udzielenie interpretacji - wszystko to warunkuje wydobycie, produkcję, a także sprzedaż produktów. W konsekwencji – w analizowanej sprawie występuje wyraźny związek pomiędzy wydatkami związanymi z realizacją zapisów Porozumienia, a sprzedażą opodatkowaną.
Pytania
1. Czy Wnioskodawca w przedstawionym stanie faktycznym będzie uprawniony do odliczenia podatku naliczonego związanego z dokonywanymi zakupami, niezbędnymi dla realizacji zobowiązań wynikających z przedstawionego w opisie stanu faktycznego Porozumienia?
2. Czy świadczenia wynikające z Porozumienia zawartego z Gminą, które Spółka jest zobowiązana wykonać, uznać należy, za dostawy towarów, o których mowa w art. 7 ust. 2 ustawy o VAT oraz świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Państwa stanowisko w sprawie
W przedstawionym stanie faktycznym, Spółka będzie uprawniony do odliczenia podatku naliczonego związanego z dokonywanymi zakupami, niezbędnymi dla realizacji zobowiązań wynikających z przedstawionego w opisie stanu faktycznego Porozumienia.
Uzasadnienie:
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Wyjątek od powyższej zasady określa art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT, zgodnie z którym nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne, w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Stosownie zaś do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) tej ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikająca z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
W świetle powyższych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas gdy:
- odliczenia dokonuje podatnik podatku VAT,
- istnieje związek między nabytymi towarami i usługami a wykonywaniem czynności opodatkowanych,
- nabycie towarów lub usług jest udokumentowane fakturą VAT,
- nie znajdują zastosowania szczególne przepisy wyłączające możliwość odliczenia podatku naliczonego, w szczególności transakcja udokumentowana fakturą podlega opodatkowaniu i nie jest zwolniona z opodatkowania.
Warto przy tym podkreślić, że warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest zarówno bezpośredni, jak i pośredni związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi. Przy czym:
- o związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z prowadzoną działalnością można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą dalszej odsprzedaży, lub też gdy nabywane usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy (bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika),
- o pośrednim związku nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa, mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym osiąganym przez podatnika obrotem podlegającym opodatkowaniu (stawkami innymi niż ZW).
Powyższe zasady znajdują także potwierdzenie w zapisach art. 168 Dyrektywy 2006/112/WE RADY z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Stanowi on, iż jeżeli towary i usługi wykorzystywane są na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika, podatnik jest uprawniony, w państwie członkowskim, w którym dokonuje tych transakcji, do odliczenia następujących kwot od kwoty VAT, którą jest zobowiązany zapłacić: VAT należnego lub zapłaconego w tym państwie członkowskim od towarów i usług, które zostały mu dostarczone lub które mają być mu dostarczone przez innego podatnika.
Na tym tle wydatkami mającymi związek z osiąganymi przez Spółkę obrotami opodatkowanymi VAT będą wszelkie zakupy związane z realizacją zawartego Porozumienia. Ów związek występuje na wskazanych poniżej płaszczyznach.
(i) Wydatki objęte Porozumieniem a wykonywanie czynności opodatkowanych
Dla istnienia prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z dokonywanymi zakupami (niezbędnymi dla realizacji zobowiązań wynikających z przedstawionego w opisie stanu faktycznego Porozumienia) istotna jest kwestia specyfiki procesu produkcji Spółki, którego końcowym efektem są (...), będące przedmiotem sprzedaży opodatkowanej VAT. Jej najważniejszymi etapami są:
- (…), dla wykonywania czego niezbędna jest budowa (...) i infrastruktury towarzyszącej nowo eksploatowanych obszarów, bez których nie byłoby możliwe pozyskiwanie podstawowego materiału niezbędnego do produkcji (…),
- (…) (jest to proces mechanicznej przeróbki, który umożliwia efektywne przetworzenie wydobywanej (…) przed jego dalszą obróbką w (…),
- produkcja w (…) Spółki (…), a następnie sprzedaż ww. (…), co podlega opodatkowaniu VAT w oparciu o art. 5 ustawy o VAT.
Analiza ww. procesu wskazuje, że dla wykonania danego etapu - konieczna jest realizacja wszystkich etapów wcześniejszych (w kolejności jak wyżej).
Ewentualny brak infrastruktury czy też opóźnienia w jej budowie mogą w konsekwencji ją wstrzymać, lub przynajmniej opóźnić, co skutkować będzie niezrealizowaniem zakładanego poziomu produkcji oraz osiągnięciem mniejszych niż zaplanowane obrotów.
Powyższe jest istotne, mimo tego bowiem, że intencją Spółki jest minimalizowanie wpływu przemysłu (...) na otoczenie - specyfika prowadzonej działalności powoduje, że wpływ ten zawsze będzie znaczny.
Obserwacja praktyki wskazuje ponadto, że realizacja inwestycji prowadzonych w skali makro - przebiega znacznie sprawnie, szybciej i efektywniej, kiedy połączona jest z działaniami potwierdzającymi zrozumienie przez inwestora problemów i obaw lokalnej społeczności. W konsekwencji - utrzymywanie jak najlepszych relacji z jej przedstawicielami umożliwia przedstawienie, w atmosferze konstruktywnego dialogu:
- planów inwestycyjnych Spółki,
- ich roli dla rozwoju regionu,
- działań podjętych w celu zminimalizowania wpływu inwestycji na środowisko,
- korzyści dla społeczności lokalnej, wynikającej z rozwoju Spółki.
Działania takie, podjęte jeszcze przed rozpoczęciem budowy (…):
- umożliwiają sprawne realizowanie kolejnych etapów procesu inwestycyjnego w zaplanowanych terminach,
- zapobiegają niepotrzebnym opóźnieniom, które mogłyby powstać, gdyby już w trakcie realizowania kolejnych faz inwestycji - doszło do ewentualnych protestów, będących na przykład pochodną braku wiedzy o prowadzonej inwestycji, skali jej oddziaływania, czy też podjętych przez Spółkę działaniach minimalizujących jej wpływ.
Jak wykazano wcześniej - przesłanką do odliczenia podatku naliczonego związanego z dokonywanymi zakupami (niezbędnymi dla realizacji zobowiązań wynikających z zawartego Porozumienia) będzie wystąpienie związku pomiędzy tymi wydatkami, a osiąganymi przychodami, podlegającymi opodatkowaniu VAT.
Co istotne, związek ten musi być analizowany miedzy innymi z uwzględnieniem rodzaju i zakresu prowadzonej działalności, jej skali oraz wpływu danej działalności na szeroko rozumiane otoczenie. Nie musi on też mieć charakteru bezpośredniego.
W ocenie Spółki związek taki istnieje, ma też bardzo wyraźny charakter. W szczególności analizowane zakupy, wynikające z zawartego Porozumienia przede wszystkim warunkują sprawną realizację inwestycji, która ma bezpośredni związek z generowaniem sprzedaży opodatkowanej VAT.
Tym samym, spełniona jest w opinii Spółki ustawowa przesłanka, o której mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, dla odliczenia podatku naliczonego związanego z dokonywanymi zakupami, służącymi realizacji obowiązków wynikających z przedstawionego w opisie stanu faktycznego Porozumienia. Będą one bowiem w sposób opisany powyżej związane ze sprzedażą opodatkowaną. Nie mieszczą się one ponadto w żadnej z kategorii, o których mowa w art. 88 ustawy o VAT.
(ii) Wydatki objęte Porozumieniem a odpowiedzialność społeczna biznesu (CSR)
Działania, do wykonania których zobowiązany została się Spółka, w ocenie Spółki kwalifikują się do obszaru odpowiedzialności społecznej biznesu. Odpowiedzialność społeczna biznesu cieszy się w świecie i w Polsce rosnącym zainteresowaniem kadry menadżerskiej, instytucji otoczenia biznesu, inwestorów oraz administracji państwowej, stopniowo stając się wyznacznikiem ładu korporacyjnego oraz priorytetem w budowaniu kompleksowej strategii rozwoju firmy. Jej wyrazem jest m.in. rosnąca odpowiedzialność przedsiębiorców za negatywne zmiany, będące konsekwencją ich rozwoju ekonomicznego oraz prowadzonych inwestycji.
Znaczenie społecznej odpowiedzialności biznesu dostrzegła także Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna ISO, która w dniu 1 listopada 2010 r. opublikowała normę ISO 26000 Guidance on social responsibility (jej polskim odpowiednikiem jest Polska Norma PN-ISO 26000:2012 „wytyczne dotyczące społecznej odpowiedzialności”), która ma zastosowanie do wszystkich organizacji i odnosi się do kwestii społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR).
ISO 26000 zawiera wytyczne dotyczące społecznej odpowiedzialności, zdefiniowanej jako odpowiedzialność organizacji za wpływ podejmowanych przez nią decyzji i działań na społeczeństwo i środowisko poprzez przejrzyste i etyczne postępowanie, które:
- przyczynia się do zrównoważonego rozwoju, w tym zdrowia i dobrobytu społeczeństwa,
- uwzględnia oczekiwania interesariuszy (osób lub grup, które są zainteresowane decyzjami lub działaniami organizacji),
- jest zgodne z obowiązującym prawem i spójne z międzynarodowymi normami postępowania,
- jest zintegrowane z działaniami organizacji i praktykowane w jej działaniach podejmowanych w obrębie jej sfery oddziaływania.
Zgodnie z ISO 26000 postrzeganie organizacji jako społecznie odpowiedzialnej oraz jej rzeczywiste działania w zakresie społecznej odpowiedzialności może mieć wpływ na:
- przewagę konkurencyjną,
- reputację organizacji,
- zdolność pozyskiwania i zatrzymywania pracowników, konsumentów, klientów, użytkowników,
- morale, zaangażowanie i wydajność pracowników,
- opinie inwestorów, właścicieli, darczyńców, sponsorów i społeczności finansowej,
- relacje organizacji z przedsiębiorstwami, instytucjami rządowymi, mediami, dostawcami, podobnymi organizacjami, klientami oraz społecznością, w obrębie której organizacja funkcjonuje.
Zawarte w normie ISO (wydanej przez niezależną, międzynarodową organizację normalizacyjną) potwierdzenie istnienia związku pomiędzy ponoszonymi przez przedsiębiorców działaniami w obszarze CSR a osiąganymi obrotami - przemawia za tym, aby działania podejmowane w ramach CSR uznawać za związane ze sprzedażą opodatkowaną VAT.
Potwierdzenie prawa do odliczania podatku naliczonego wynikającego z zakupów służących realizacji strategii związanych ze społeczną odpowiedzialnością biznesu - można znaleźć także w wydawanych interpretacjach. Przykładowo:
- w interpretacji indywidualnej nr ILPP1/443-353/14-2/AW z 29 lipca 2014 r. (…) wskazano, że „poniesione przez Wnioskodawcę wydatki na realizację trzech programów z obszaru CSR, nie mają bezpośredniego związku z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług, jednakże - poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie Spółki (np. w zakresie strategii marketingowej) pośrednio mają związek z uzyskaniem przez Spółkę obrotu opodatkowanego podatkiem od towarów i usług”. Z uwagi zatem na to „będą miały pośredni związek z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem VAT, w analizowanej sprawie znajdzie zastosowanie cytowany na wstępie art. 86 ust. 1 ustawy i Wnioskodawcy przysługuje/będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakup towarów i usług”,
- w interpretacji indywidualnej nr ITPP1/4512-897/15/18-S/NK z 5 października 2018 r. Organ zgodził się ze stanowiskiem Wnioskodawcy wskazując, że „że towary i usługi nabyte w ramach działań CSR bezsprzecznie mają/będą miały przynajmniej pośredni związek z jej działalnością opodatkowaną poprzez wpływ na jej ogólne funkcjonowanie i tym samym bez wątpienia wydatki te związane są/będą z uzyskaniem przez Spółkę obrotu opodatkowanego VAT”.
Podsumowując, Spółka planując i realizując działania przedstawione w niniejszym zapytaniu, których adresatami i bezpośrednimi odbiorcami są mieszkańcy gmin w otoczeniu Spółki - uzyskuje swego rodzaju „licencję na działanie”, przejawiającą się społeczną akceptacją działalności biznesowej Spółki w sektorze wydobywczym. Pozwala to na realizację kolejnych planów inwestycyjnych spółki, warunkujących wydobycie, produkcję, a także sprzedaż produktów. W konsekwencji - w analizowanej sprawie występuje wyraźny związek pomiędzy wydatkami związanymi z realizacją zapisów Porozumienia, a sprzedażą opodatkowaną. Spółce przysługuje więc prawo do odliczenia.
AD 2)
W opinii Wnioskodawcy, świadczenia wykonywane przez Spółkę na rzecz Gminy, wynikające z zawartego Porozumienia - nie stanowią ani nieodpłatnego przekazania towarów, o którym mowa w art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, ani świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy o VAT. W konsekwencji wykonanie wskazanych świadczeń na rzecz Gminy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Uzasadnienie:
Jak stanowi art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej "podatkiem" podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Jednocześnie zgodnie z art. 7 ust. 2 ww. ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:
1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2) wszelkie inne darowizny
- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.
Natomiast świadczeniem usług jest w świetle art. 8 ust. 1 ustawy o VAT świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.
Ustawodawca za odpłatne świadczenie usług na mocy art. 8 ust. 2 ustawy o VAT uznaje również:
1) użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2) nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Ponadto zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy o VAT - w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi (w konsekwencji przy odsprzedaży usług - ustawodawca przyjął fikcję ich ponownego wyświadczenia, mimo iż była ona efektywnie wyświadczona tylko raz). Analogiczna konstrukcja odnosi się również do nabywanych towarów, co wynika z art. 7 ust. 8 ustawy o VAT.
W kontekście ww. przepisów należy więc na wstępie zauważyć, że takie same zasady opodatkowania będą dotyczyć zarówno dostaw towarów/usług świadczonych z wykorzystaniem składników majątkowych przedsiębiorstwa podatnika, jak i usług nabywanych przez podatnika od podmiotów trzecich.
W ocenie Spółki, w świetle powołanych powyżej regulacji prawnych, opisane w niniejszym wniosku przekazania towarów i świadczenia usług na rzecz Gminy, nie spełniają definicji nieodpłatnych przekazań towarów / nieodpłatnych świadczeń usług, o których mowa w art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, ponieważ nie mają one na celu zaspokajania osobistych celów osób wskazanych w tych przepisach, jak również nie stanowią jednostronnego przekazania towarów/świadczenia dokonanego kosztem majątku Spółki. Zauważyć bowiem należy, że:
- mimo, iż beneficjentem świadczeń, do wykonania których zobowiązana jest Spółka na mocy zawartego Porozumienia - jest Gmina,
- podmiotem faktycznie korzystającym w zaistniałej sytuacji jest przede wszystkim Spółka.
Stąd też z uwagi na fakt, iż przedmiotem opodatkowania VAT jest konsumpcja, w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzą przesłanki z art. 7 ust. 2 oraz art. 8 ust. ustawy o VAT, pozwalające na uznanie świadczeń wykonywanych przez Spółkę jako nieodpłatne dostawy towarów lub nieodpłatne świadczenia usług.
Analizując powyższe regulacje - należy także zwrócić uwagę na to, iż zarówno pkt 1 jak i pkt 2 art. 8 ww. przepisu - wymieniają wspólną przesłankę, której spełnienie jest konieczne dla zaistnienia obowiązku zapłaty podatku. Jest nią użycie towarów, lub też świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy wskazana przesłanka nie zostanie spełniona, bowiem całokształt czynności wykonywanych przez Spółkę, w celu wywiązania się ze zobowiązań Porozumienia, będzie realizować cele związane z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą, zmierzające do:
- niezwłocznego wszczęcia postępowań niezbędnych w związku z realizacją prowadzonych inwestycji (uzgodnienia, opinie, decyzje),
- udzielenia zgód na dysponowanie nieruchomościami na cele budowlane, dla nieruchomości stanowiących własność Gminy,
- udzielenia pomocy w kontaktach z właścicielami nieruchomości położonych w granicach Gminy, przez które przebiegać będą sieci zasilające (…),
- umożliwienia dialogu społecznego pomiędzy mieszkańcami Gminy a Spółką.
Ich oczekiwanym efektem będzie natomiast budowa (...) i infrastruktury towarzyszącej, co umożliwi wydobywanie (…), wytwarzanie z tych (…) oraz sprzedaż tych produktów nabywcom na całym świecie. Mieści się to więc niewątpliwie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Już na marginesie należy zauważyć, że uzasadnieniem wprowadzenia do ustawy o VAT art. 7 ust. 2 oraz art. 8 ust. 2 w jego obecnym brzmieniu - była przede wszystkim konieczność opodatkowania podatkiem od towarów i usług wymienionych w tym przepisie świadczeń dokonywanych na cele osobiste podatnika lub jego pracowników. Jest to uzasadnione tym, że istotą podatku VAT jest opodatkowanie konsumpcji. Nie jest przy tym dopuszczalne, aby przedsiębiorca z jednej strony skorzystał z odliczenia, z drugiej natomiast - nie poniósł ciężaru podatku. W sytuacji opisanej natomiast we wniosku - wydatki, które Spółka poniesie w związku z realizacją Porozumienia - z całą pewnością nie będą służyć celom osobistym podatnika lub jego pracowników czy też celem osobistym osób wymienionych we wskazanych powyżej przepisach. Są natomiast konieczne dla przeprowadzenia przez Spółkę pożądanej inwestycji, której realizacja umożliwi produkcję (…), a w konsekwencji skutkować będzie sprzedażą tych produktów, która jest opodatkowania podatkiem VAT.
W kontekście powyższego należy przyjąć, że realizacja przez Spółkę zapisów zawartego z Gminą Porozumienia z całą pewnością będzie służyć celom związanym z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą, a nie zaspokajaniu potrzeb osobistych osób prywatnych. W konsekwencji nie będzie dostawą towarów, ani świadczeniem usług w rozumieniu odpowiednio art. 7 ust. 2 oraz art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, podlegającym opodatkowaniu VAT.
Interpretacja indywidualna
Rozpatrzyłem Państwa wniosek – 30 maja 2019 r. wydałem interpretację indywidualną znak 0114-KDIP1-1.4012.92.2019.2.RR, w której uznałem Państwa stanowisko za nieprawidłowe w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego związanego z dokonywanymi zakupami, niezbędnymi do realizacji zobowiązań wynikających z zawartego Porozumienia oraz braku opodatkowania nieodpłatnych świadczeń realizowanych w ramach zawartego Porozumienia.
Interpretację doręczono Państwu 3 czerwca 2019 r.
Skarga na interpretację indywidualną
3 lipca 2019 r. wnieśli Państwo skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarga wpłynęła do mnie 4 lipca 2019 r.
Wnieśli Państwo o uchylenie interpretacji w całości.
Postępowanie przed sądami administracyjnymi
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną interpretację z 30 maja 2019 r. nr 0114-KDIP1-1.4012.92.2019.2.RR – wyrokiem z 9 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Wr 695/19.
Wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny – wyrokiem z 14 marca 2024 r. sygn. akt I FSK 763/20 oddalił skargę kasacyjną.
Wyrok, który uchylił zaskarżone postanowienie, stał się prawomocny od 14 marca 2024 r.
Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.):
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:
- uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny/Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyrokach;
- ponownie rozpatruję Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej – stwierdzam, że stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie:
- prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z dokonywanymi zakupami, niezbędnymi dla realizacji zobowiązań wynikających z Porozumienia z Działu I - jest prawidłowe,
- prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z dokonywanymi zakupami, niezbędnymi dla realizacji zobowiązań wynikających z Porozumienia z Działu II, III - jest nieprawidłowe,
- braku opodatkowania świadczeń wynikających z Porozumienia zawartego z Gminą, które Spółka jest zobowiązana wykonać w ramach zawartego Porozumienia – jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza interpretacja dotyczy stanu prawnego, który obowiązywał w dniu wydania pierwotnego rozstrzygnięcia, czyli interpretacja ta została oparta na przepisach ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.), zwanej dalej ustawą, oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.), zwanej dalej Ordynacją podatkową.
Na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Jak wynika z art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Pod pojęciem „dostawy towarów” należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Interpretując zawarty w cyt. artykule zwrot „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” należy podkreślić, że jest to czynność, która daje otrzymującemu towar prawo do postępowania z nim jak właściciel. Uznaje się przy tym, że chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności. Zwrotu „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawo własności”. Istotny jest przede wszystkim aspekt ekonomiczny, a nie prawny transakcji, w ramach której podatnik przenosi na nabywcę prawo do rozporządzania towarami jak właściciel. Akcent sformułowanej definicji położony został głównie na podkreślenie przeniesienia ekonomicznego władztwa nad rzeczą w taki sposób, aby nabywca mógł nią dysponować podobnie jak właściciel.
Według art. 7 ust. 2 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:
1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2) wszelkie inne darowizny
- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.
Natomiast stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1)przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2)zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3)świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu.
Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Należy jednak zaznaczyć, że nie każde powstrzymanie się od działania, czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę w rozumieniu przepisów ustawy.
Według art. 8 ust. 2 ustawy:
Za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:
1) użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2) nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Natomiast podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy. W myśl tego przepisu:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Należy zauważyć, że formułując w art. 86 ust. 1 ww. ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczające jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej. Przy czym związek dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą może mieć charakter pośredni lub bezpośredni.
O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą, np. dalszej odsprzedaży (towary handlowe) lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy. Bezpośrednio wiążą się więc z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika. Natomiast pośredni związek nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy występuje wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa – mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganym przez podatnika obrotem opodatkowanym. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania obrotu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotu.
Powyższe regulacje oznaczają, że aby stwierdzić, czy podatnikowi podatku od towarów i usług przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, należy zbadać wyłącznie związek ponoszonych wydatków z wykonywanymi przez podatnika czynnościami opodatkowanymi, przy czym związek ten musi mieć charakter niewątpliwy, lecz niekoniecznie bezpośredni. Podatnik musi jednak wykazać związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Z powołanych przepisów wynika zasada braku obciążenia działalności opodatkowanej podatnika kosztem podatku VAT. Zasada ta dotyczy jednak wyłącznie podatników w zakresie w jakim prowadzą działalność opodatkowaną VAT, odnosi się więc do zakupów związanych z tą działalnością. Podatek powinien bowiem podlegać odliczeniu co do zasady w takim zakresie, w jakim koszt zakupów przenoszony jest przy sprzedaży na rzecz konsumenta. Prawo do odliczenia podatku naliczonego co do zasady zatem przysługuje jeżeli istnieje bezpośredni i ścisły związek z opodatkowaną działalnością podatnika (vide wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dalej „TSUE”, w sprawach C- 29/08, SKF i C- 435/05, Investrand ). W przypadku podatników prowadzących działalność gospodarczą wyłącznie opodatkowaną nie powinno być większych trudności z oceną istnienia bezpośredniego związku między zakupami, a poszczególnymi transakcjami podlegającymi opodatkowaniu. Poza jednak zakupami bezpośrednio związanymi z transakcjami opodatkowanymi podatnik ponosi także inne koszty umożliwiające prowadzenie działalności gospodarczej, które trudno jest przypisać do konkretnych transakcji opodatkowanych. Chodzi w tym przypadku o koszty ogólne prowadzenia działalności opodatkowanej, bez ponoszenia których działalność gospodarcza podatnika byłaby utrudniona, bądź mniej efektywna czy też w niektórych przypadkach niemożliwa. W orzecznictwie TSUE nie budzi wątpliwości, że prawo do odliczenia zostaje również przyznane podatnikowi nawet w przypadku braku bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją powodującą naliczenie podatku a jedną lub większą liczbą transakcji objętych podatkiem należnym, które rodzą prawo do odliczenia, gdy koszty usług lub dostaw towarów należą do jego kosztów ogólnych i jako takie stanowią elementy cenotwórcze dostarczanych towarów lub świadczonych usług. Koszty te zachowują bowiem bezpośredni i ścisły związek z całą działalnością gospodarczą podatnika (vide wyroki TSUE z 8 czerwca 2000 r., sprawie C- 98/98 Midland Bank i z 22 lutego 2001 r. w sprawie C-408/98 Abbey National).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i TSUE przyjmuje się, że budowa wizerunku, w sferze działalności typowego przedsiębiorcy jest zaliczana do kosztów ogólnych prowadzonej działalności gospodarczej, które to koszty, choć niezwiązane bezpośrednio z konkretnymi czynnościami opodatkowanymi, generują prawo do odliczenia VAT (vide wyroki NSA z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt I FSK 59/15, z 13 czerwca 2018 r. sygn. akt I FSK 1420/16, wyrok TSUE C- 126/14, Svena UAB). Koszty te mogą być bowiem kwalifikowane jako koszty o charakterze marketingowym.
Przy tym podkreślić należy, że ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 tej ustawy.
Stosownie do art. 88 ust. 1 pkt 4 lit. b cyt. ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika usług noclegowych i gastronomicznych, z wyjątkiem nabycia gotowych posiłków przeznaczonych dla pasażerów przez podatników świadczących usługi przewozu osób.
Na mocy art. 88 ust. 3a pkt 2 ww. ustawy:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Ponadto zgodnie z art. 88 ust. 4 ww. ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
W tym miejscu należy wskazać, że zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wyznacza czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług oraz czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika działającego w takim charakterze w odniesieniu do tych czynności.
Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Według art. 15 ust. 1 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W myśl art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
W świetle powołanych przepisów, nie każda czynność dokonana przez podmiot mający status podatnika, będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Status podatnika podatku od towarów i usług nie powoduje automatycznie rozciągnięcia skutków podatkowych na całą sferę aktywności danego podmiotu. Zatem za działalność rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług należy uznać tylko tę działalność, którą można zidentyfikować i zaliczyć do zawodowej płaszczyzny jednostki.
Z przedstawionej treści wniosku wynika, że jesteście Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, którego przedmiotem działalności jest wydobycie (…) (w (…) Spółki) i produkcja z nich (…), będących przedmiotem sprzedaży (i źródłem uzyskiwanego obrotu). Wydobycie i przetwórstwo (…) jest związane z (…) zlokalizowanych przede wszystkim w (…) Polsce. Prowadzenie działalności wydobywczej i produkcyjnej we wskazanym powyżej zakresie - siłą rzeczy oddziałuje na środowisko naturalne, jego walory krajobrazowe, zagospodarowanie przestrzeni, czy też na interesy lokalnej społeczności. Intencją Spółki jest więc ciągłe odkrywanie nowych, zrównoważonych sposobów wydobycia i przetwórstwa (…), zgodnych z zasadami współdziałania, dobrego sąsiedztwa i zaufania z regionem oraz zamieszkującymi go społecznościami, minimalizowanie wpływu przemysłu (...) na otoczenie (poprzez jego ograniczenie lub podejmowanie działań oraz inicjatyw ten wpływ rekompensujących). Powyższe związane jest z dwiema zasadniczymi kwestiami. Po pierwsze - są czasami obiektywnie konieczne i w sposób bezpośredni lub pośredni warunkują rozbudowę infrastruktury wydobywczej i produkcyjnej Spółki. Po drugie - związane są także z nowoczesnym i szerokim pojmowaniem wszelkich kwestii związanych ze społeczną odpowiedzialnością biznesu (CSR). W chwili obecnej, w związku z dalszym, dynamicznym rozwojem Spółki, planowana jest rozbudowa infrastruktury przemysłowej, której jednym z elementów jest budowa (…) (będącego elementem Programu Udostępniania (…)), bez którego nie jest możliwe wykorzystywanie (…), a w konsekwencji pozyskiwanie (…), niezbędnych do produkcji (…). Ma on być zlokalizowany na terenie Gminy (…). Dla umożliwienia Spółce realizacji ww. inwestycji wymagane są jednak uprzednie zmiany w dokumentacji dot. polityki przestrzennej, co leży w gestii Gminy (która ustawowo ponosi koszty z tym związane jako jednostka samorządowa), a co wynika z ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z uwagi na ww. potrzeby Spółki (a nie Gminy), dotyczące rozbudowy infrastruktury Spółki, po uprzednich rozmowach i uzgodnieniach z Gminą, zawarto Porozumienie, regulujące współpracę między Gminą i Spółką. Dodatkowo, w ramach ww. Porozumienia, Spółka zobowiązał się także do przekazania dodatkowych środków pieniężnych na realizację zadań statutowych gminy.
Realizacja zobowiązań wynikających z Porozumienia - będzie się wiązać z koniecznością dokonywania przez Spółkę zakupów różnego rodzaju usług od dostawców zewnętrznych (na przykład usług niezbędnych do zagospodarowania terenów wokół (…), czy też usług dostępu do świadczeń medycznych lub obiektów sportowych). Możliwe jest także, że do realizacji zobowiązań wykorzystane zostaną nabywane towary. Nabycie przedmiotowych usług (oraz towarów) będzie udokumentowane fakturami VAT zawierającymi podatek naliczony. Ponadto podatek naliczony wyszczególniony na ww. fakturach nie będzie podlegał ograniczeniom, o których mowa w art. 88 ustawy o VAT.
Spółka ponadto podkreśla, że specyfika prowadzonej przez nią działalności gospodarczej wymusza prowadzenie inwestycji, których wpływ na otocznie, środowisko, czy też społeczność lokalną - jest bardzo duży. Znajduje to obiektywne potwierdzenie w kwotach wydatkowanych na przestrzeni każdego roku na inwestycje …), obszarze zajmowanym przez wszystkie oddziały Spółki (…), czy też ilości osób zamieszkujących w ich bezpośrednim sąsiedztwie. Inwestycje te są obiektywnie niezbędne dla dalszego rozwoju Spółki i osiągania obrotów ze sprzedaży. Wymagają przy tym (z uwagi na swoją skalę) podejmowania szeregu działań towarzyszących. Do działań takich zaliczyć należy wszelkie porozumienia zawierane z przedstawicielami społeczności lokalnych, które całościowo regulują zasady współpracy związanej z prowadzonymi inwestycjami.
Państwa wątpliwość budzi to czy zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług, będziecie mogli skorzystać z prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego związanego z dokonywanymi zakupami, niezbędnymi dla realizacji zobowiązań wynikających z zawartego Porozumienia.
W odniesieniu do Państwa wątpliwości należy więc w stosunku do wydatków opisanych we wniosku przeanalizować, czy istnieje pomiędzy tymi zakupami, a opodatkowaną działalnością gospodarczą Spółki polegającą przede wszystkim na wydobycie (…) i produkcją z nich (…) bezpośredni lub pośredni (tj. wpływający na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości poprzez ich cenotwórczy charakter) związek uprawniający podatnika do odliczenia podatku naliczonego. Nie wszystkie bowiem zakupy w tym wydatki ponoszone np. w ramach społecznej odpowiedzialności biznesu zdefiniowanej jako koncepcja zarządzania przedsiębiorstwem polegająca na świadomym, zrównoważonym działaniu zorientowanym nie tylko na zysk finansowy i aspekty ekonomiczne, ale także uwzględniającym potrzeby i wymagania szeroko pojętych interesów społecznych czy ekologicznych w otoczeniu firmy uprawniają podatnika do odliczenia podatku naliczonego. Prawo to jest bowiem uzależnione od okoliczności konkretnego przypadku, a w szczególności charakteru poniesionego wydatku i profilu prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej.
W każdej zatem konkretnej sytuacji należy rozważyć czy podejmowane przez przedsiębiorcę czynności mają związek z działalnością opodatkowaną i wpływ na powstanie obrotu.
Wskazaliście Państwo, że prowadzenie działalności wydobywczej i produkcyjnej we wskazanym powyżej zakresie - siłą rzeczy oddziałuje na środowisko naturalne, jego walory krajobrazowe, zagospodarowanie przestrzeni, czy też na interesy lokalnej społeczności. Intencją Spółki jest więc:
- ciągłe odkrywanie nowych, zrównoważonych sposobów wydobycia i przetwórstwa (…), zgodnych z zasadami współdziałania, dobrego sąsiedztwa i zaufania z regionem oraz zamieszkującymi go społecznościami,
- minimalizowanie wpływu przemysłu (...) na otoczenie (poprzez jego ograniczenie lub podejmowanie działań oraz inicjatyw ten wpływ rekompensujących).
Powyższe według Państwa związane jest z dwiema zasadniczymi kwestiami. Po pierwsze - owe działania, czy też inicjatywy są czasami obiektywnie konieczne i w sposób bezpośredni lub pośredni warunkują rozbudowę infrastruktury wydobywczej i produkcyjnej Spółki. Po drugie - związane są także z nowoczesnym i szerokim pojmowaniem wszelkich kwestii związanych ze społeczną odpowiedzialnością biznesu (CSR). CSR w praktyce oznacza budowanie pozytywnych i trwałych relacji zarówno z partnerami społecznymi, jak i z biznesowymi oraz z otoczeniem zewnętrznym, jak i wewnętrznym. Gwarantuje to lojalność klientów, a także podnosi wiarygodność firmy w oczach jej współpracowników, partnerów handlowych, władz oraz społeczności lokalnych.
Z uwagi na ww. potrzeby Spółki, dotyczące rozbudowy infrastruktury Spółki zawarto porozumienie, regulujące współpracę między Gminą i Spółką w następujących obszarach:
DZIAŁ I
Obszar I.1 „Szkody (…)” - w ramach którego Spółka zobowiązuje się do zinwentaryzowania budynków znajdujących się w określonych lokalizacjach oraz poniesienia odpowiedzialności za ewentualne szkody (…).
Obszar I.2 „Dojazd do placu (…)” - w ramach którego Spółka poniesie koszty związane z budową i utrzymaniem drogi gminnej stanowiącej dojazd do (…) (droga ta będzie stanowić własność Gminy).
Obszar I.3 „Zagospodarowanie terenu wokół (…)” - w ramach którego Spółka zobowiązuje się do wykonania wokół (…) „zielonej otuliny”.
Obszar I.4 „Wykupy nieruchomości” - w ramach którego (…) zobowiązał się do przeprowadzenia rozmów z właścicielami nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie placu (…), celem uzgodnienia warunków ewentualnego wykupu.
Obszar I.5 Obszar I.5 „Zabezpieczenie Stacji Uzdatniania Wody w (…)” - w ramach którego (…) zobowiązał się do usunięcia ewentualnych szkód w Stacji Uzdatniania Wody w (…), a w przypadku wynikającego z budowy (…) braku wody - dostaw wody na dotychczasowym poziomie na swój koszt.
DZIAŁ II
Obszar II.1 „Opieka zdrowotna” - w ramach którego Spółka zapewni mieszkańcom dwóch miejscowości zlokalizowanych w pobliżu planowanej inwestycji - bezpłatny dostęp do wybranych świadczeń medycznych.
Obszar II.2 „Karty open” - w ramach którego Spółka zapewni mieszkańcom dwóch miejscowości zlokalizowanych w pobliżu planowanej inwestycji - bezpłatny dostęp do wybranych obiektów sportowych.
Obszar II.3 „Wsparcie finansowe programów profilaktycznych” - w ramach którego Spółka przekaże na rzecz Gminy, płatne w sześciu transzach świadczenie pieniężne (w porozumieniu nazwane darowizną), z przeznaczeniem na wsparcie programów profilaktycznych, związanych z: opieką zdrowotną, bezpieczeństwem, ochroną dóbr kultury itp.
Obszar II.4 „Wypoczynek dla dzieci” - w ramach którego Spółka zapewni grupie dzieci zamieszkujących w miejscowościach położonych w bezpośrednim sąsiedztwie placu (…) - letni wypoczynek.
Obszar II.5 „Edukacja” - w ramach którego Spółka będzie wspierał uczniów i studentów zamieszkałych na terenie Gminy, poprzez umożliwienie im odbycia praktyk zawodowych.
Obszar II.6 „Preferencje dla firm lokalnych” - w ramach którego zostaną przyznane preferencje współpracującym ze Spółką firmom lokalnym, o ile nie będzie to sprzeczne z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.
Obszar II.7 „Praca w Spółce” - w ramach którego prowadzone będą przez Spółkę dla mieszkańców Gminy akcje edukacyjne oraz informacyjne, ułatwiające podjęcie zatrudnienia w Spółce.
Zobowiązania, o których mowa w Obszarach nr II.6 i II.7 mają charakter deklaratoryjny i nie zobowiązują Spółki do ich realizacji na takim czy też innym poziomie (przykładowo: w Porozumieniu nie wskazano kwotowego poziomu wsparcia, które ma zostać udzielone przedsiębiorcom lokalnym, nie zobowiązuje ono też Spółki do zatrudnienia konkretnej, określonej liczby mieszkańców Gminy).
Nadmienić ponadto należy, że w związku z realizacją zobowiązań, o których mowa w Obszarze I i II Porozumienia - Spółka nie będzie pobierał od Gminy oraz jej mieszkańców odpłatności.
DZIAŁ III
Obszar III.1 „Planowanie przestrzenne” - w ramach którego Wójt Gminy (…) zobowiązuje się do podjęcia czynności zmierzających do zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, celem budowy (…), natomiast Spółka zobowiązuje się do zwrotu Gminie wypłaconych roszczeń odszkodowawczych na rzecz właścicieli lub wieczystych użytkowników nieruchomości położonych w granicach terenu objętego zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dla którego przeznaczenie zostanie zmienione.
Obszar III.2 „Wsparcie procesu inwestycyjnego - budowa (…)” - w ramach którego Gmina zobowiązuje się do:
- niezwłocznego wszczęcia postępowań niezbędnych w związku z realizacją inwestycji (uzgodnienia, opinie, decyzje),
- udzielenia zgód na dysponowanie nieruchomościami na cele budowlane, dla nieruchomości stanowiących własność Gminy,
- udzielenia pomocy w kontaktach z właścicielami nieruchomości położonych w granicach Gminy, przez które przebiegać będą sieci zasilające (…),
- umożliwienia dialogu społecznego pomiędzy mieszkańcami Gminy a Spółką.
W związku z tym należy ocenić odrębnie każdy rodzaj wydatku pod kątem jego związku z działalnością opodatkowaną Spółki co pozwoli na ustalenie w jaki sposób podatnik powinien rozliczyć dane czynności w podatku od towarów i usług.
Odnosząc się do prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z dokonywanymi zakupami, niezbędnymi dla realizacji zobowiązań wynikających z zawartego Porozumienia w odniesieniu do wydatków ponoszonych przez Państwa w ramach Działu I takich jak: „Szkody (…)”, „Dojazd do placu (…)”, „Zagospodarowanie terenu wokół (…)”, „Wykupy nieruchomości” , „Zabezpieczenie Stacji Uzdatniania Wody w (…)” stwierdzić należy, że między zakupami towarów i usług związanymi z realizacją zobowiązań wynikających z zawartego Porozumienia w obszarach Działu I a Państwa działalnością opodatkowaną, zachodzi tego rodzaju związek, który daje Spółce prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Pomimo tego, że koszt świadczeń powodujących naliczenie podatku nie jest w pełnym zakresie odzwierciedlony w Państwa przedmiocie sprzedaży (i źródle uzyskiwanego obrotu), którym jest wydobycie (…) (w (…) Spółki) i produkcja z nich (…), to okoliczność ta pozostaje bez wpływu na Państwa prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w ww. zakresie. Prawo do odliczenia przysługuje bowiem w zakresie usług wykorzystywanych dla celów czynności opodatkowanych, bowiem w niniejszej sprawie dokonane w ramach zawartego Porozumienia zakupy warunkują sprawną realizację Państwa inwestycji, która ma bezpośredni związek z Państwa sprzedażą opodatkowaną podatkiem VAT.
Tym samym, w przypadku towarów i usług związanych z realizacją zobowiązań wynikających z przedstawionego Porozumienia wynikających z obszaru Działu I będziecie Państwo uprawnieni do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT dokumentujących ich nabycie zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z art. 88 ww. ustawy. Przy czym, w tym zakresie prawo do odliczenia podatku naliczonego uzasadnione jest bezpośrednim związkiem dokonanych zakupów z czynnościami opodatkowanymi tj. z Państwa sprzedażą, która jest opodatkowania podatkiem VAT.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z dokonywanymi zakupami, niezbędnymi dla realizacji zobowiązań wynikających z Porozumienia z Działu I uznałem za prawidłowe.
Natomiast w odniesieniu do wydatków ponoszonych przez Państwa w ramach Działu II takich jak: „Opieka zdrowotna”, „Karty open”, „Wsparcie finansowe programów profilaktycznych”, „Wypoczynek dla dzieci”, „Edukacja”, „Preferencje dla firm lokalnych”, „Praca w Spółce” stwierdzić należy, że z przedstawionych okoliczności nie wynika, aby poniesione wydatki miały lub mogły mieć choćby pośredni wpływ na sprzedaż opodatkowaną Spółki. Działania Spółki w zakresie ww. Działu II nie przekładają się bowiem na zwiększenie sprzedaży opodatkowanej Spółki. Ponadto jak Państwo wskazali w Porozumieniu nie wskazano kwotowego poziomu wsparcia, które ma zostać udzielone przedsiębiorcom lokalnym, nie zobowiązuje ono też Spółce do zatrudnienia konkretnej, określonej liczby mieszkańców Gminy. Zobowiązania, o których mowa w Obszarach nr II.6 i II.7 mają charakter deklaratoryjny i nie zobowiązują Spółki do ich realizacji na takim czy też innym poziomie. Zawarte Porozumienie nie zawiera również zapisów sankcyjnych oraz jakichkolwiek innych, z których wynikałoby prawo do kar umownych itp. należnych Gminie (…) w przypadku niewywiązania się przez Spółkę z któregokolwiek punktu Porozumienia.
Pomiędzy realizacją ww. Porozumienia w zakresie Działu II, a zwiększeniem sprzedaży opodatkowanej brak jest racjonalnego związku przyczynowo-skutkowego. Działań w ramach społecznej odpowiedzialności biznesu nie można mylić z działalnością charytatywną, gdyż społeczna odpowiedzialność biznesu musi być bezpośrednio powiązana z działalnością przedsiębiorstwa. Krąg potencjalnych odbiorców w ramach tego Działu II stanowią lokalni mieszkańcy, czyli osoby niezwiązane z działalnością gospodarczą Spółki, a związek na który powołuje się Spółka (prowadzenie działalności w bezpośrednim sąsiedztwie, negatywne oddziaływanie np. poprzez hałas, zanieczyszczenia, zwiększony ruch pojazdów) jest zbyt odległy i niepewny, aby móc określić go jako nawet pośrednio związany z działalnością przez nią prowadzoną. Ponadto, podjęte przez Państwa działania nie mają charakteru cenotwórczego, gdyż brak jest wpływu poniesionych wydatków na cenę usług oferowanych przez Spółkę.
Nie sposób zatem z faktu poniesionych wydatków w ramach zawartego Porozumienia dot. Działu II wyprowadzić wniosku o wzroście sprzedaży opodatkowanej w Spółce prowadzącej działalność w zakresie wydobycia (…) i produkcja z nich (…). W tym przypadku podejmowanie działań na rzecz lokalnej społeczności pozostaje bez wpływu na opodatkowaną działalność gospodarczą prowadzoną przez Spółkę, jak i na zwiększanie konkurencyjności Spółki na rynku. Trudno też mówić o związku ponoszonych wydatków w ramach Działu II z wpływem na zatrudnienie pracowników Spółki i wydajnością ich pracy bądź też możliwością pozyskiwania wysokokwalifikowanych pracowników, gdyż jest on zbyt odległy i niepewny, aby móc określić go jako nawet pośrednio związany z działalnością prowadzoną przez Państwa. Dodatkowo należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie, w zestawieniu z charakterem i profilem działalności oraz specyficznym gronem kontrahentów Spółki, trudno uznać aby wydatki ponoszone w ramach Działu II stanowiły wydatki marketingowe, które realnie promują Spółkę i jej działalność oraz mają przełożenie na pozyskanie kontrahentów (w szczególności wskazać należy, iż charakter organizowanego wydarzenia nie jest spójny z profilem działalności Spółki oraz specyfiką kontrahentów.
W konsekwencji, biorąc pod uwagę opis sprawy oraz powołane przepisy prawa należy stwierdzić, że nie przysługuje Państwu prawo do pomniejszenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur zakupu towarów i usług dokumentujących wydatki przeznaczone do realizacji zobowiązań wynikających z zawartego Porozumienia w ramach Działu II.
Wydatki z obszaru Działu II nie wykazują bowiem związku z działalnością opodatkowaną Spółki. Zatem stwierdzić należy, że od dokonywanych przez Państwa zakupów niezbędnych do realizacji zobowiązań wynikających z Porozumienie w obszarze Działu II nie będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku VAT wynikającego z faktur dokumentujących zakup towarów i usług. W opisanych sytuacjach nie zostanie spełniony warunek wynikający z art. 86 ust. 1 ustawy, tj. związek z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez Państwa Spółkę.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z dokonywanymi zakupami, niezbędnymi dla realizacji zobowiązań wynikających z Porozumienia z Działu II uznałem za nieprawidłowe.
Państwa wątpliwość dotyczą również wskazania czy świadczenie wynikające z Porozumienia zawartego z Gminą, które jesteście Państwo zobowiązani wykonać, uznać należy za dostawę towarów, o których mowa w art. 7 ust. 2 ustawy oraz świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W odniesieniu do powyższych wątpliwości w pierwszej kolejności należy zbadać, czy w niniejszej sprawie dochodzi do czynności podlegających opodatkowaniu.
Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 cyt. ustawy).
Dla stwierdzenia, czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy cytowanego wyżej art. 8 ust. 2 ustawy, istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia.
Aby nieodpłatne świadczenie uznać za odpłatne świadczenie usług, tj. za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być ono świadczone na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika. Konsekwentnie opodatkowaniu podlegają te nieodpłatne usługi, które nie mają związku z prowadzoną działalnością, a więc nie mają wpływu na przyszłe obroty przedsiębiorstwa, jego zyski, wizerunek, odbiór przez kontrahentów. Są to zatem te wszystkie nieodpłatne świadczenia usług, które odbywają się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności. Jeżeli natomiast nieodpłatne świadczenie będzie się wpisywało w cel prowadzonej działalności gospodarczej, tzn. nieodpłatne świadczenie usług będzie wykonane w związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej podatnika, potrzebami związanymi z funkcjonowaniem prowadzonego przedsiębiorstwa, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona.
Ponadto należy wskazać, że istotną kwestią dla zastosowania przepisu art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług jest ustalenie, czy występuje prawo do odliczenia podatku naliczonego. Takie podejście znajduje potwierdzenie w opinii Rzecznika Generalnego z dnia 23 października 2008 r. w powołanej wyżej sprawie C-371/07, który stwierdził, że „(...) możliwość odliczenia podatku naliczonego stanowi wyraźną przesłankę jedynie dla zastosowania art. 5 ust. 6 lub art. 6 ust. 2 lit. a, jednakże sądzę, że w art. 6 ust. 2 lit. b ma charakter bezwzględnie dorozumiany. Nie ma w tym przypadku charakteru wyraźnego zasadniczo z uwagi na to, że przepis ten odnosi się głównie do usług świadczonych przez pracowników, a koszty pracowników (w formie wynagrodzenia) nie są obciążone podatkiem VAT. Jednakże w przypadku, gdy kompleksowa dostawa winna być sklasyfikowana, jako dostawa usług, wykorzystane towary zazwyczaj będą podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT, a podstawą opodatkowania w odniesieniu do wszystkich transakcji wymienionych w art. 6 ust. 2 stanowi „suma wydatków poniesionych przez podatnika na wykonanie usług” (art. 11 część A ust. 1 lit. c). Objęcie tą podstawą opodatkowania kosztu dostaw, od których podatek naliczony nie podlegał odliczeniu, byłoby sprzeczne nie tylko z systematyką art. 5 ust. 6 i art. 6 ust. 2 w całości, ale również z fundamentalną zasadą neutralności podatku VAT dla podatników” – vide pkt 40 opinii.
Mając zatem na uwadze powyższe należy uznać, że w przypadku nieodpłatnego świadczenia usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy), oraz wszelkiego innego nieodpłatnego świadczenia usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika (art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy), jeżeli podatnikowi przysługiwałoby prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, wówczas zastosowanie znajdzie art. 8 ust. 2 ustawy.
Natomiast, w myśl powołanego powyżej art. 7 ust. 2 ustawy, opodatkowaniu podlega, zgodnie z pkt 1, przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste ściśle wymienionych osób, a na mocy pkt 2 tego przepisu, wszelkie inne darowizny. Skutkiem tak sformułowanych norm prawnych jest przyjęcie, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w trybie art. 7 ust. 2 ustawy, podlega wszelkie przekazanie towarów, natomiast zużycie – tylko na rzecz podmiotów wymienionych w pkt 1 tego przepisu – jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.
Analizując zatem charakter świadczeń Spółki wynikających z Porozumienia opisanego w Dziale I i II należy podkreślić, że w złożonym wniosku Spółka wyraźnie wskazała, że realizując zobowiązania o których mowa w Porozumieniu - Spółka nie będzie pobierała od Gminy oraz jej mieszkańców jakiejkolwiek odpłatności. Jednocześnie podnieść należy że zgodnie z wcześniej przeprowadzoną analizą w odniesieniu do towarów i usług związanych z realizacją zobowiązań wynikających z przedstawionego Porozumienia wynikających z obszaru Działu I będziecie Państwo uprawnieni do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT dokumentujących ich nabycie, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, natomiast od dokonywanych przez Państwa zakupów niezbędnych do realizacji zobowiązań wynikających z Porozumienie w obszarze Działu II nie będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku VAT wynikającego z faktur dokumentujących zakup towarów i usług.
W Dziale I zawartego Porozumienia wskazano na realizację czynności związanych z przyszłą inwestycją, a ich charakter uznać należy za związany z prowadzoną przez Spółkę działalnością. Czynności wykonywane przez Spółkę, w tym Dziale, związane są z przygotowaniem infrastruktury, rozmowami z właścicielami nieruchomości, gdzie ma powstać (…), tj. z czynnościami związanymi z przyszłą inwestycją. Ponadto, realizowane przez Spółkę świadczenia trudno uznać za czynności wykonywane na rzecz Gminy, a wynikające z wniosku zastrzeżenie, że są one wykonywane nieodpłatnie, wyklucza rozważanie ich ekwiwalentności ze świadczeniami względem Gminy.
Z uwagi na powyższe okoliczności, w odniesieniu do nieodpłatnie świadczonych usług realizowanych w ramach zawartego Porozumienia z obszaru Działu I należy stwierdzić, że są one powiązane z działalnością gospodarczą Spółki, a zatem jej służą. Fakt, że z tego tytułu nie zawsze zostanie osiągnięty przychód czy zysk nie może przekreślić tego, że w tych okolicznościach realizowane usługi są podejmowane z myślą o przyszłych działaniach gospodarczych Spółki. Spółka ma specyficzne spektrum swojej działalności, a dokonywanie w ramach Działu I nieodpłatnych usług odbywa się w szczególnych warunkach właściwych tylko dla Spółki.
W konsekwencji, nieodpłatnych usług realizowanych w ramach zawartego Porozumienia z obszaru Działu I nie można uznać za świadczenia, które są realizowane na cele inne niż działalność gospodarcza Spółki. Zatem świadczone usługi w ramach Działu I nie wypełniają warunku odpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Tym samym Spółka realizując nieodpłatnie usługi opisane w Dziale I nie będzie zobowiązana do ich opodatkowania podatkiem VAT.
Odnośnie natomiast nieodpłatnie przekazanych towarów w ramach realizowanych czynności w Dziale I, wskazać należy, że jak wynika z powołanych wcześniej przepisów opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów (przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel) na rzecz określonych podmiotów (art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy), a także wszelkie inne darowizny (art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy) - pod warunkiem, że podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych. Jeżeli natomiast podatnik nie miał prawa do odliczenia kwoty podatku naliczonego, to wszelkie przekazanie, pozostaje neutralne podatkowo (podatnik nie musi dokonać ich opodatkowania).
W omawianej sprawie, skoro jak wyżej wykazano, Spółce przysługuje/będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT z tytułu nabycia towarów i usług dokumentujących wydatki przeznaczone do realizacji zobowiązań wynikających z zawartego Porozumienia w ramach Działu I, to Spółka przekazując nieodpłatnie towary w opisanych wyżej okolicznościach będzie zobowiązana, zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy naliczyć podatek należny.
Natomiast, w odniesieniu do nieodpłatnych czynności realizowanych w ramach zawartego Porozumienia z Działu II oraz mając na uwadze wcześniej przeprowadzoną analizę z której wynika, że nie będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku VAT wynikającego z faktur dokumentujących zakup towarów i usług poniesionych na te czynności, stwierdzić należy, że nieodpłatnego przekazania ww. towarów oraz nieodpłatnego świadczenia usług w zakresie wykonywanych świadczeń w odniesieniu do Działu II, nie można uznać za czynności, które podlegają opodatkowaniu w rozumieniu art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy oraz art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy, a więc za czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT.
W konsekwencji, skoro nieodpłatne przekazanie towarów oraz nieodpłatne świadczenie usług w ramach zawartego Porozumienia z Działu II nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT, to Spółka nie powinna rozpoznać podatku VAT należnego od tych czynności.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie braku opodatkowania świadczeń wynikających z Porozumienia zawartego z Gminą, z działu I i II, które Spółka jest zobowiązana wykonać całościowo – uznał za nieprawidłowe.
Z opisu sprawy wynika również, że będą ponosili Państwo wydatki związane z realizacją zobowiązań wynikających z zawartego Porozumienia w ramach Działu III, w ramach których Spółka zobowiązuje się do zwrotu Gminie wypłaconych roszczeń odszkodowawczych na rzecz właścicieli lub wieczystych użytkowników nieruchomości położonych w granicach terenu objętego zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dla którego przeznaczenie zostanie zmienione. Jednocześnie z przedstawionych okoliczności sprawy nie wynika żeby Państwo w ramach Działu III przekazywali nieodpłatnie towary bądź usługi na rzecz Gminy.
Wskazać należy, że co do zasady sama czynność przekazania środków finansowych nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT i nie rodzi żadnych obowiązków podatkowych, o ile nie pełni funkcji zapłaty lub zaliczki z tytułu jakiegokolwiek świadczenia usług lub dostawy towarów podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Aby uznać, że pomiędzy podmiotami doszło do dostawy towarów lub świadczenia usług, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy przekazaną zapłatą, a wykonanym świadczeniem. Przekazana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia – wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.
Mając zatem na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa podatkowego stwierdzić należy, że w analizowanym przypadku mamy do czynienia z odpłatnym świadczeniem usług przez Gminę na Państwa rzecz. Z okoliczności sprawy wynika bowiem, że wszelkie czynności dokonane przez Gminę w związku ze zmianą Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w konsekwencji wypłaconych roszczeń odszkodowawczych na rzecz właścicieli lub wieczystych użytkowników nieruchomości położonych w granicach terenu objętego zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dla którego przeznaczenie zostanie zmienione, dokonane zostały wyłącznie w interesie Spółki tj. dla wybudowania (…). Tym samym, jedynym celem podjętych czynności przez Gminę jest możliwość przeprowadzenia przez Spółkę wskazanej inwestycji. Spółka nie może bowiem dokonać czynności wywłaszczenia we własnym zakresie, gdyż nie ma takiej prawnej możliwości.
Zatem, w analizowanej sprawie zapłata przez Spółkę na rzecz Gminy wynagrodzenia w postaci zwrotu kosztów odszkodowań za przejęte nieruchomości od dotychczasowych właścicieli, użytkowników wieczystych, stanowi w istocie zapłatę za umożliwienie Spółce wybudowania opisanej inwestycji.
Zatem, umożliwienie Spółce wybudowania (…), stanowi świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 5 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy.
Dodać przy tym należy, że w niniejszej sprawie w ramach przedstawionych ww. zobowiązań wynikających z Działu III zawartego Porozumienia Gmina nie działa w ramach władztwa publicznego opartego na nierównorzędności podmiotów, wyrażającej się w możliwości kształtowania przez organ administracji publicznej sytuacji drugiego podmiotu, niezależnie od jego woli, ale zgodnie z prawem przedmiotowym. Opisane sytuacje nie dotyczą stosunku prawnego, w ramach którego powstawałby obowiązek, co do którego organ władzy publicznej miałby możliwość zastosowania własnych środków przymusu do wyegzekwowania tego obowiązku. Gmina bowiem nie działa w ramach władztwa publicznego, dokonując wywłaszczeń nieruchomości gruntowych oraz udostępniając je Spółce w celu budowy (…), w zamian za zwrot kosztów wywłaszczenia czy też darowiznę. W rezultacie Gmina nie korzysta z wyłączenia z katalogu podatników VAT na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT.
Podsumowując, czynności wykonywane przez Gminę (wójta) na rzecz Spółki stanowią po stronie Gminy odpłatne świadczenie usług za wynagrodzeniem w postaci zwrotu kosztów odszkodowań wypłaconych przez Gminę podmiotom trzecim i podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.
Odnosząc się zatem do prawa do odliczenia podatku VAT w związku z ww. zobowiązań zawartego Porozumienia wynikającego z Działu III należy wskazać, że warunki uprawniające do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikające z art. 86 ust. 1 ustawy będą spełnione. Spółka bowiem jest podatnikiem VAT czynnym, a realizowana inwestycja (budowa (…)) ma związek z prowadzoną przez Spółkę działalnością opodatkowaną podatkiem VAT. W ramach prowadzonej działalności Spółka na terenach, które zostały wywłaszczone przez Gminę w ramach zawartego Porozumienia wybuduje (…), który będzie wykorzystywała do czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Tym samym ww. usługa nabyta od Gminy będzie wykorzystana wyłącznie w celu realizacji opodatkowanej działalności gospodarczej Spółki.
Jednocześnie – jak wskazano w niniejszej interpretacji – umożliwienie Spółce prowadzenia inwestycji stanowi świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Ponadto ani przepisy ustawy, ani też rozporządzeń wykonawczych do ustawy nie przewidują zwolnienia z opodatkowania dla ww. usług. A zatem w rozpatrywanej sprawie nie znajdzie zastosowania wyłączenie wynikające z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT.
W konsekwencji, po otrzymaniu wystawionej przez Gminę faktury, Spółce będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wykonania przez Gminę czynności.
Tym samym, stanowisko odnośnie prawa do odliczenia w związku z realizacją Porozumienia w Dziale III uznałem za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Ponadto należy wskazać, że stosownie do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
Zatem niniejsza interpretacja rozstrzyga przedstawione zdarzenie przyszłe jedynie w zakresie zastosowania przepisów regulujących podatek od towarów i usług względem Państwa. Przedmiotowa interpretacja nie rozstrzyga natomiast w zakresie zastosowania przepisów regulujących podatek od towarów i usług względem Gminy.
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który obowiązuje w dniu wydania pierwotnej interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.