Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe - Interpretacja - 0113-KDIPT1-3.4012.1048.2024.3.MJ

shutterstock
Interpretacja indywidualna z dnia 18 marca 2025 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.1048.2024.3.MJ

Temat interpretacji

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

8 grudnia 2024 r. wpłynął Państwa wniosek z 6 grudnia 2024 roku o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący skutków podatkowych w podatku VAT sprzedaży przez Państwa posiadanych udziałów w zabudowanej nieruchomości oraz podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 19 lutego 2025 r.

Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1.      Zainteresowany będący stroną postępowania:

2.      Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

Opis zdarzenia przyszłego

W 2020 roku Zainteresowani wraz z dwoma znajomymi zakupili udział w nieruchomości gruntowej w … z przeznaczeniem pod zabudowę jednorodzinną. Każdy z zainteresowanych posiada udział wynoszący 1/4 w prawie własności powyższej nieruchomości.

Ze względu na fakt, iż działka była wąska oraz długa, to zainteresowani postanowili dokupić dodatkową działkę, która była położona równolegle. W związku z powyższym w 2021 roku Zainteresowani zakupili dodatkowy grunt wraz z innymi współwłaścicielami.

Pierwotnym planem Zainteresowanych było, aby na zakupionych gruntach każdy z nich wybudował dom na własny użytek. Wówczas na rzeczonej nieruchomości miały powstać 4 osobne domy na użytek własny dla każdego współwłaściciela rzeczonej nieruchomości.

Jednakże, ze względu na fakt, iż Zainteresowani zawarli związek małżeński, to nie potrzebują zostawiać na własny użytek dwóch domów. Równocześnie pozostali współwłaściciele również zawarli związek małżeński, a ich plany zmieniły się, gdyż ze względu na zmianę pracy musieli przeprowadzić się do ...

Obecnie na wyżej opisanej nieruchomości budowane są 4 domy. Zainteresowany otrzymał pozwolenie na budowę. Domy są budowane z własnych funduszy Zainteresowanych. Dodatkowo Zainteresowani wraz z pozostałymi współwłaścicielami planują dokupienie gruntu sąsiedniego - rozmowy w tej sprawie trwają od czasu, kiedy Zainteresowani nie byli jeszcze małżeństwem.

Zainteresowani planują zostawić jeden dom dla siebie, a reszta wybudowanych domów będzie przeznaczona do sprzedaży.

W uzupełnieniu wskazali Państwo, że:

1.Zainteresowany … jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Prowadzi on działalność związaną z wykonywaniem zawodu architekta.

2.Właścicielem nieruchomości zabudowanych będących przedmiotem sprzedaży są jedynie osoby fizyczne – Zainteresowani oraz … wraz z żoną ….

3.Zdaniem Wnioskodawcy domy będące przedmiotem sprzedaży nie będą stanowiły na dzień sprzedaży budynków w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, gdyż zostaną sprzedane w stanie tzw.: surowym zamkniętym.

4.Transakcje nabycia udziałów w nieruchomości gruntowej w … nie były opodatkowane podatkiem VAT ani nie były udokumentowane fakturą z wykazaną kwotą podatku VAT.

5.Zainteresowanym nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT od nabycia gruntów. Działki zostały zakupione przez osoby fizyczne, które nie działały w charakterze podatnika podatku VAT ani transakcja sprzedaży nie była udokumentowana fakturą VAT.

6.Przedmiotem sprzedaży mają być działki ewidencyjne numer …, …, …, …, …, …, … i … obręb  …, ….

7.Związek małżeński pomiędzy Zainteresowanymi został zawarty w sierpniu 2021 roku.

8.Sprzedawane nieruchomości nie weszły do majątku wspólnego Zainteresowanych.

9.Na nieruchomości mającej być przedmiotem sprzedaży były budowane domy, które przeznaczone miały być do zamieszkania przez Zainteresowanych. Nieruchomość nigdy nie była wykorzystywana dla celów prowadzenia działalności gospodarczej. Nieruchomość nie była oddawana w najem, dzierżawę ani do używania na podstawie innej umowy o podobnym charakterze.

10.Zainteresowani wykonali niezbędne minimum do wybudowania domów na własne potrzeby - wystąpili do właściwych organów o warunki przyłączeniowe do sieci elektrycznej, gazowej, wodociągowej, a także kanalizacji. Gaz oraz prąd znajdowały się przy działce, stąd otrzymali oni warunki, natomiast ani wody ani kanalizacji nie było, stąd musieli oni wykonać szamba dla każdego z domów, a także wstępny projekt przyłączenia do sieci wodociągowej. Powyższe działania były prowadzone przez Zainteresowanego …. Współwłaściciele mieli pomiędzy sobą ustalone, iż Zainteresowany nieodpłatnie będzie się zajmował budową domów, stąd w czynnościach, które nie wymagały osobistego działania poszczególnych współwłaścicieli to on reprezentował pozostałych współwłaścicieli. Było to w taki sposób przeprowadzone, aby uprościć formalności związane z budową domów, a także wynikało to z faktu, iż Zainteresowany dysponował największą ilością wolnego czasu spośród pozostałych współwłaścicieli.

11.W momencie zbycia działki mające być przedmiotem sprzedaży będą zabudowane.

12.Przedmiotem sprzedaży przez Zainteresowanych będą domy, które nie zostały jeszcze oddane do użytkowania (stan tzw.: „surowy zamknięty”).

13.Zainteresowani zlecają budowę ekipom remontowym.

14.Każdy ze współwłaścicieli chciał wybudować swój dom, w którym następnie zamieszkałby.

15.W 2020 roku Zainteresowani nie byli jeszcze małżeństwem i nie wiedzieli czy razem zamieszkają, więc planowali wybudowanie dwóch osobnych domów.

16.Obecnie na opisanej nieruchomości budowane są cztery domy, gdyż tylu jest współwłaścicieli, a każdy ze współwłaścicieli chciał wybudować dom dla siebie. Celem współwłaścicieli nieruchomości nie jest osiągnięcie dochodu związanego ze sprzedażą nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi uwzględniając przy tym zysk, narzut bądź marżę. Współwłaściciele zamierzają określić cenę sprzedaży nieruchomości zabudowanych na zasadach rynkowych.

17.Planowane jest dokupienie przez Zainteresowanych sąsiedniego gruntu w celu zwiększenia wielkości posiadanych działek.

18.Dokupienia sąsiedniego gruntu dokonają również inni współwłaściciele.

19.Zainteresowani i inni współwłaściciele nie dokonają wspólnie sprzedaży wszystkich domów i udziałów w sprzedawanej nieruchomości. Zainteresowani zamierzają zostawić jeden dom w celu zamieszkania w nim.

20.Zainteresowani jedynie dodali ogłoszenie na portal internetowy.

21.Pomiędzy Zainteresowanymi a ewentualnym nabywcą nie będą istniały powiązania osobiste bądź gospodarcze.

22.Zainteresowany … prowadzi działalność gospodarczą. Prowadzi on działalność związaną z wykonywaniem zawodu architekta. W zakres prowadzonej działalności gospodarczej nie wchodzi ani nie wchodził obrót nieruchomościami, najem, usługi budowlane. Działalność nie była ani nie jest prowadzona w zakresie prac budowlanych lub remontowych, budowy budynków lub obiektów budowlanych ani nie była to działalność deweloperska. Działalność prowadzona jest od 2 czerwca 2022 roku do chwili obecnej. Działalność gospodarcza prowadzona jest w formie indywidualnej działalności gospodarczej. Nieruchomość nie była ani nie jest wprowadzona do ewidencji środków trwałych.

23.Zainteresowani nie dokonywali kiedykolwiek wcześniej sprzedaży innych nieruchomości.

24.Zainteresowani posiadają obecnie jedno mieszkanie, w którym mieszkają. Zainteresowani nie podjęli jeszcze decyzji, co się stanie z tym mieszkaniem po przeprowadzce do wybudowanego domu. Jedną z możliwych opcji jest oddanie w najem rzeczonego mieszkania.

Ponadto w uzupełnieniu wskazali Państwo, że pozostali współwłaściciele również wystąpili ze wspólnym wnioskiem o indywidualną interpretację podatkową i tut. Organ stwierdził, że w niemal identycznym stanie faktycznym tożsame stanowisko pozostałych współwłaścicieli jest prawidłowe (0114-KDIP1-1.4012.852.2024.2.MM, 0114-KDIP3-1.4011.942.2024.3.AC).

Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Czy w opisanym stanie faktycznym sprzedaż zabudowanych nieruchomości będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, a jeśli tak, to czy Zainteresowani będą mogli skorzystać z preferencji określonej przepisami art. 41. ust. 12 – 12c ustawy o VAT? (we wniosku oznaczone jako nr 2)

Państwa stanowisko w sprawie

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 361 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Ponadto, należy przyjąć, że w oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie nieruchomości gruntowych (działek), traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W świetle przytoczonych wyżej przepisów zauważyć należy, że status podatnika podatku od towarów i usług, wynika z okoliczności dokonania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Dla ustalenia, czy podmiot dokonujący transakcji sprzedaży nieruchomości jest podatnikiem podatku VAT, istotnym jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik.

Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania.

Analizując powyższe przepisy należy stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej.

W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.

W tym miejscu podkreślić należy, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92, które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę, będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej.

Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że skala zaangażowania zainteresowanych w odniesieniu do sprzedaży udziału w wyżej opisanej nieruchomości nie wykracza poza ramy czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. W analizowanej sprawie brak jest przesłanek świadczących o takiej aktywności w przedmiocie sprzedaży udziału w rzeczonej nieruchomości, która byłaby porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem (brak przesłanek zawodowego - stałego i zorganizowanego charakteru takiej działalności). Nie wystąpił bowiem taki ciąg zdarzeń, który jednoznacznie przesądziłby, że sprzedaż przez zainteresowanych udziału nieruchomości wypełni przesłanki działalności gospodarczej.

Zatem, w tym konkretnym przypadku zainteresowani nie podejmowali i nie zamierzają podjąć aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które świadczyłyby o angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez przedsiębiorców. Działania podjęte przez zainteresowanych należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Zakres podjętych czynności w odniesieniu do posiadanego udziału w nieruchomości w żadnym wypadku nie pozwala na uznanie, że działalność zainteresowanych w zakresie zbycia udziału w nieruchomości ma charakter profesjonalny.

W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że w całości podtrzymują argumentację przedstawioną we wniosku. Ponadto oświadczają Państwo, że w przypadku sprzedaży dotyczącej obiektów budowlanych lub ich części zaliczanych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym stawka podatku VAT wynosi 8%. Zalicza się do nich przede wszystkim budynki i lokale mieszkalne. O uznaniu danego obiektu za lokal mieszkalny stanowi Polska Klasyfikacja Obiektów Budowlanych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 361 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W myśl z art. 2 pkt 22 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

W świetle powołanych powyżej przepisów budynki, budowle oraz grunt spełniają definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.

Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.), zwanej dalej: Kodeks cywilny.

Zgodnie z art. 195 ww. ustawy - Kodeks cywilny:

Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).

Współwłasność nie jest instytucją samodzielną, lecz stanowi odmianę własności i charakteryzuje się tym, że własność rzeczy (ruchomej lub nieruchomej) przysługuje kilku podmiotom. Do współwłasności stosuje się – jeśli co innego nie wynika z przepisów poświęconych specjalnie tej instytucji – przepisy odnoszące się do własności. Należy zatem uznać, że udział każdego ze współwłaścicieli jest ze swej istoty szczególną postacią prawną własności.

Na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług również zbycie udziału w towarze (np. współwłasność nieruchomości), stanowi odpłatną dostawę towarów. Powyższe potwierdził NSA w uchwale 7 sędziów z 24 października 2011 r. sygn. akt I FPS 2/11.

Jak wynika z art. 196 § 1 ustawy - Kodeks cywilny:

Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.

W myśl art. 198 ustawy - Kodeks cywilny:

Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli.

Podkreślić więc należy, że współwłaściciel ma względem swego udziału pozycję wyłącznego właściciela, a rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.

Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Pojęcia podatnik i działalność gospodarcza, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które cechuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.

Z przytoczonych regulacji wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te winny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.

Analizując powyższe przepisy należy stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Na mocy art. 9 ust. 1 Dyrektywy:

„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.

„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.

Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej.

W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.

W tym miejscu należy przywołać orzeczenie z 15 września 2011 r. TSUE w sprawach połączonych      C-180/10 i C-181/10, w którym TSUE wskazał, że:

„(…) czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Należy dodać, że sama liczba i zakres transakcji sprzedaży dokonanych w niniejszej sprawie nie ma charakteru decydującego. Jak orzekł Trybunał, zakres transakcji sprzedaży nie może stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Trybunał stwierdził, że dużych transakcji sprzedaży można dokonywać również jako czynności osobistych. Podobnie okoliczność, iż przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej sama z siebie nie jest decydująca. Nie ma takiego charakteru również długość okresu, w jakim te transakcje następowały, ani wysokość osiągniętych z nich przychodów. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego”.

Inaczej jest natomiast – wyjaśnił Trybunał - w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy VAT. Takie aktywne działania mogą polegać na przykład na uzbrojeniu terenu albo na działaniach marketingowych. Działania takie nie należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, w związku z czym w takiej sytuacji dostawy terenu budowlanego nie można uznać za czynność związaną ze zwykłym wykonywaniem prawa własności.

Zatem przyjęcie, że dana osoba fizyczna sprzedając nieruchomości działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, wymaga ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną), czego przejawem jest taka aktywność tej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną, np. nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zagospodarowania terenu (zabudowy), czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług developerskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym na tego rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej przykładowo przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu zaistnienia pojedynczych z nich.

W kwestii opodatkowania VAT sprzedaży działki istotne jest zatem, czy sprzedający w celu dokonania sprzedaży gruntu podjął lub podejmie aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, co skutkuje koniecznością uznania zbywcy nieruchomości za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług, czy też sprzedaż nastąpi w ramach zarządu majątkiem prywatnym.

Zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy (a tym samym art. 15 ust. 2 ustawy) jako, że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy.

Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży i nie jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W tym miejscu podkreślić należy, że:

„(…) pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę, będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być, np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych.

Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że:

„(…) majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych”.

Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. Ocenie podlegać muszą przede wszystkim działania, jakie podejmuje zbywca w celu dokonania sprzedaży.

Z opisu sprawy wynika, że w 2020 roku Zainteresowani wraz z dwoma znajomymi zakupili udział w nieruchomości gruntowej z przeznaczeniem pod zabudowę jednorodzinną. Każdy z Zainteresowanych posiada udział wynoszący 1/4 w prawie własności powyższej nieruchomości. W 2021 roku Zainteresowani zakupili dodatkowy grunt wraz z innymi współwłaścicielami. Pierwotnym planem Zainteresowanych było, aby na zakupionych gruntach każdy z nich wybudował dom na własny użytek. Na ww. nieruchomości miały powstać 4 osobne domy. Ze względu na fakt, iż Zainteresowani zawarli związek małżeński, nie potrzebują zostawiać na własny użytek dwóch domów. Obecnie na ww. nieruchomości budowane są 4 domy. Zainteresowany otrzymał pozwolenie na budowę. Domy są budowane z własnych funduszy Zainteresowanych. Zainteresowani planują zostawić jeden dom dla siebie, a reszta wybudowanych domów będzie przeznaczona do sprzedaży. Domy będące przedmiotem sprzedaży zostaną sprzedane w stanie tzw.: surowym zamkniętym. Transakcje nabycia udziałów w nieruchomości gruntowej nie były opodatkowane podatkiem VAT ani nie były udokumentowane fakturą z wykazaną kwotą podatku VAT. Zainteresowanym nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT od nabycia gruntów. Działki zostały zakupione przez osoby fizyczne, a transakcja sprzedaży nie była udokumentowana fakturą VAT. Przedmiotem sprzedaży mają być działki ewidencyjne numer …, …, …, …, …, …, … i …. Sprzedawane nieruchomości nie weszły do majątku wspólnego Zainteresowanych. Nieruchomość nigdy nie była wykorzystywana dla celów prowadzenia działalności gospodarczej. Nieruchomość nie była oddawana w najem, dzierżawę ani do używania na podstawie innej umowy o podobnym charakterze. Zainteresowani wykonali niezbędne minimum do wybudowania domów na własne potrzeby - wystąpili do właściwych organów o warunki przyłączeniowe do sieci elektrycznej, gazowej, wodociągowej, a także kanalizacji. Gaz oraz prąd znajdowały się przy działce, stąd otrzymali oni warunki, natomiast ani wody ani kanalizacji nie było, stąd musieli oni wykonać szamba dla każdego z domów, a także wstępny projekt przyłączenia do sieci wodociągowej. Każdy ze współwłaścicieli chciał wybudować swój dom, w którym następnie zamieszkałby. W 2020 roku Zainteresowani nie byli jeszcze małżeństwem i nie wiedzieli czy razem zamieszkają, więc planowali wybudowanie dwóch osobnych domów. Obecnie na opisanej nieruchomości budowane są cztery domy, gdyż tylu jest współwłaścicieli. Celem współwłaścicieli nieruchomości nie jest osiągnięcie dochodu związanego ze sprzedażą nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi uwzględniając przy tym zysk, narzut bądź marżę. Współwłaściciele zamierzają określić cenę sprzedaży nieruchomości zabudowanych na zasadach rynkowych. Planowane jest dokupienie przez Zainteresowanych sąsiedniego gruntu w celu zwiększenia wielkości posiadanych działek. Zainteresowani i inni współwłaściciele nie dokonają wspólnie sprzedaży wszystkich domów i udziałów w sprzedawanej nieruchomości. Zainteresowani zamierzają zostawić jeden dom w celu zamieszkania w nim. Zainteresowani jedynie dodali ogłoszenie na portal internetowy.

Przedmiotem Państwa wątpliwości jest ustalenie, czy z tytułu planowanej sprzedaży udziałów w zabudowanej nieruchomości będą Państwo występowali w charakterze podatników podatku VAT i w konsekwencji będą Państwo zobowiązani do zapłacenia podatku VAT.

W celu wyjaśnienia Państwa wątpliwości należy przeanalizować całokształt działań, jakie podjęli Państwo jako Sprzedający w odniesieniu do udziałów w zabudowanej nieruchomości będącej przedmiotem sprzedaży i ustalić, czy w odniesieniu do opisanej transakcji sprzedaży, będą spełniać Państwo przesłanki do uznania za podatników podatku od towarów i usług.

Analiza przedstawionego zdarzenia przyszłego w świetle powołanych przepisów prawa prowadzi do wniosku, że sprzedaż udziałów w nieruchomości nie będzie stanowiła działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT, gdyż brak jest przesłanek świadczących o takiej Państwa aktywności w przedmiocie zbycia zabudowanych działek, która to aktywność byłaby porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem (brak przesłanek zawodowego – stałego i zorganizowanego charakteru takiej działalności).

Należy zauważyć, że transakcje nabycia udziałów w przedmiotowej nieruchomości gruntowej nie były opodatkowane podatkiem VAT ani nie były udokumentowane fakturą z wykazaną kwotą podatku VAT. Nie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku VAT od nabycia gruntów. Działki zakupili Państwo jako osoby fizyczne. Na nieruchomości mającej być przedmiotem sprzedaży były budowane domy, które przeznaczone miały być do zamieszkania przez Państwa. Nieruchomość nigdy nie była wykorzystywana dla celów prowadzenia działalności gospodarczej, nie była oddawana w najem, dzierżawę ani do używania na podstawie innej umowy o podobnym charakterze. W momencie zakupu nieruchomości nie byli Państwo jeszcze małżeństwem i nie wiedzieli czy razem zamieszkają, więc planowali wybudowanie dwóch osobnych domów. Państwa celem nie jest osiągnięcie dochodu związanego ze sprzedażą nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi uwzględniając przy tym zysk, narzut bądź marżę. Zamierzają Państwo określić cenę sprzedaży nieruchomości zabudowanych na zasadach rynkowych. Nie dokonywali Państwo kiedykolwiek wcześniej sprzedaży innych nieruchomości.

Należy wskazać, że jedynymi podjętymi przez Państwa działaniami przy sprzedaży nieruchomości jest wystąpienie do właściwych organów o warunki przyłączeniowe do sieci elektrycznej, gazowej, wodociągowej, a także kanalizacji. Powyższe działania były prowadzone przez Zainteresowanego …, aby uprościć formalności związane z budową domów. Zgodnie z Państwa wskazaniem, wykonali Państwo niezbędne minimum do wybudowania domów na własne potrzeby. W celu dokonania sprzedaży ww. nieruchomości jedynie dodali Państwo ogłoszenie na portal internetowy.

W przedmiotowej sprawie brak jest zatem przesłanek pozwalających uznać, że dokonując sprzedaży udziałów w nieruchomości wystąpią Państwo w charakterze podatników w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzących działalność gospodarczą, w myśl art. 15 ust. 2 ustawy. Z tytułu transakcji sprzedaży ww. nieruchomości będą Państwo korzystać z przysługującego prawa do rozporządzania własnym majątkiem, która to czynność oznacza działanie w sferze prywatnej, do której unormowania ustawy o podatku od towarów i usług nie mają zastosowania. Tym samym należy zgodzić się z Państwa stanowiskiem, że skala zaangażowania Państwa, w odniesieniu do sprzedaży udziałów w opisanej we wniosku nieruchomości, nie wykracza poza ramy czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności.

W związku z powyższym, skoro w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki stanowiące podstawę uznania Państwa za podatników w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzących działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, to planowana sprzedaż udziałów w zabudowanych działkach nr …, …, …, …, …, …, … i … nie będzie stanowiła czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

W konsekwencji, w związku ze sprzedażą udziałów w zabudowanej nieruchomości nie będą Państwo zobowiązani do zapłacenia podatku VAT.

Tym samym, Państwa stanowisko uznaję za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Stosownie do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Zatem przedmiotowa interpretacja rozstrzyga w zakresie zastosowania przepisów regulujących podatek od towarów i usług względem Państwa, a nie wywiera skutku prawnego dla pozostałych współwłaścicieli nieruchomości.

Interpretacja stanowi odpowiedź na pytanie nr 2 w zakresie podatku od towarów i usług. W zakresie pytania nr 1 dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Interpretacja oparta jest na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 111). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

  • Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pan … (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.