
Temat interpretacji
Temat interpretacji
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
24 stycznia 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 23 stycznia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie nie uznania Pana za podatnika podatku VAT z tytułu dostawy udziału w działkach wydzielonych z działki nr 1. Uzupełnił go Pan pismem z 25 lutego 2025 r. (wpływ 27 lutego 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
W czerwcu 2015 r.: Pan tj. A.A. wraz ze współmałżonką B.B.- bez rozdzielczości majątkowej oraz Pana młodszy brat C.C. wraz ze współmałżonką D.D. - również bez rozdzielczości majątkowej, zakupiliście na zasadach współwłasności ustawowej działkę orną nr 1, obręb (...) Miasto (…), o powierzchni 7 ha 7973 m2, po 1/2 części każda ze stron, w celu powiększenia swoich gospodarstw rolnych. Dla tej nieruchomości prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w (…) Wydział Ksiąg Wieczystych księga wieczysta nr (…). W chwili zakupu działka nr 1 zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego gminy (…) przeznaczona była na cele rolne. Działka była niezabudowana. Przy zawarciu aktu notarialnego zakupu ww. działki podatku VAT nie pobrano.
Każda z dwóch stron, tj. Pan – A.A. oraz żona młodszego brata D.D., prowadzi osobne indywidualne gospodarstwa rolne. Każda z dwóch stron posiada również odrębne działki rolne, które uprawia w ramach swoich odrębnych gospodarstw rolnych. Natomiast wspólnie zakupiona działka nr 1 jest przez Państwa również wspólnie uprawiana. Działka od momentu zakupu do chwili obecnej wykorzystywana była przez Państwa osobiście na cele rolnicze, nigdy nie była przedmiotem umów najmu ani innych umów o podobnym charakterze.
Prowadząc gospodarstwo rolne jest Pan rolnikiem ryczałtowym, nie był i nie jest Pan czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług i jako rolnik był i jest Pan zwolniony z podatku VAT. Nie prowadził i nie prowadzi Pan żadnej działalności gospodarczej i tym samym nie był i nie jest Pan podatnikiem VAT.
W 2022 r. będąc zmuszonymi do racjonalizacji dochodów z Państwa gospodarstw rolnych (niskie dochody z produkcji rolnej) podjęli Państwo decyzję o zmniejszeniu produkcji rolnej i w związku z tym zapadła decyzja o sprzedaży w przyszłości działki nr 1.
W celu łatwiejszej jej sprzedaży dokonali Państwo jej podziału na 22 działki o powierzchni od 3000 m2 do 5700 m2 oraz 1 działkę w charakterze drogi dojazdowej do tych działek o powierzchni 8570 m2, zgodnie z ustalonym projektem podziału nieruchomości. Powstałe działki mają numery od 2 do 24, w tym działka w charakterze drogi dojazdowej o nr 12. W momencie podziału działki nr 1 w ewidencji gruntów i budynków wyodrębnione w niej były następujące oznaczenia użytków: Ł - kl III - 0,2587 ha; N - 0,0627 ha; Ps - kl III - 0,0029 ha; R - kl IIIb - 5,4272 ha; R - kl IVa - 2,0458 ha.
W związku z tym, że cały obszar działki znajduje się w obrębie ewidencyjnym miasta (…), uzyskali Państwo informację w Urzędzie Miejskim (…), że istnieje możliwość uzyskania dla nowo powstałych działek warunków zabudowy.
Skorzystali Państwo z tej możliwości i w latach 2022 i 2023 r. wystąpili Państwo do Burmistrza (…) o warunki zabudowy na 21 działek powstałych z działki 1 i na te działki otrzymali Państwo decyzje o warunkach zabudowy:
·Pan wystąpił o warunki zabudowy dla działek: 2 - nr decyzji (…), 3 - nr decyzji (…), 7 - nr decyzji (…), 14 - nr decyzji (…), 15 - nr decyzji (…), 16 - nr decyzji (…), 17 - nr decyzji (…), 19 - nr decyzji (…), 20 - nr decyzji (…);
·Pana żona wystąpiła o warunki zabudowy dla działek: 4 - nr decyzji (…), 5 – nr decyzji (…), 6 - nr decyzji (…), 8 - nr decyzji (…), 18 - nr decyzji (…), 23 - nr decyzji (…), 24 - nr decyzji (…);
·Pana brat wystąpił o warunki zabudowy dla działek: 9 - nr decyzji (…), 10 – nr decyzji (…), 11 - nr decyzji (…), 21 - nr decyzji (…), 22 - nr decyzji (…).
We wszystkich ww. decyzjach ustalono warunki zabudowy: budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego.
Nie występowali Państwo o warunki zabudowy dla działki 12 - działka w charakterze drogi dojazdowej do pozostałych wydzielonych działek oraz dla działki 13 - przechodzą przez nią linie energetyczne.
Nie poczynili Państwo poza tym żadnych działań zwiększających wartość nieruchomości. Dokonali Państwo tylko podziału działki z wyznaczeniem dodatkowej działki w charakterze drogi dojazdowej do pozostałych działek i wystąpili Państwo o warunki zabudowy na 21 wyodrębnionych działek.
Nie występowali Państwo o wyłączenie gruntu z produkcji rolnej, nie zostały dokonane zmiany przeznaczenia terenu, a cała nieruchomość w dalszym ciągu wykorzystywana jest przez Państwa na cele rolnicze. Nie uzbroili i nie ogrodzili Państwo wyodrębnionych działek. Powstałe z podziału działki nr 1 działki o nr od 2 do 24 (23 szt., w tym 22 działki + 1 działka o charakterze drogi dojazdowej do wyodrębnionych działek) nie są objęte postanowieniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego gminy (…) i nie są zabudowane. Wyodrębnione działki są majątkiem prywatnym.
Te wyodrębnione 23 działki, w tym udziały w działce drogowej nr 12 zamierzają Państwo w przyszłości sprzedać.
Nie udzielili Państwo pełnomocnictwa podmiotom trzecim do występowania w Państwa imieniu w sprawach dotyczących wszystkich ww. działek, w szczególności w sprawie ich sprzedaży. Sprzedaży działek dokonywać będą Państwo bez pośrednika (nie przez biura nieruchomości itp.), lecz poprzez prywatne ogłoszenia i na zasadzie „poczty pantoflowej”, więc ich sprzedaż może przeciągnąć się w czasie. Nie prowadzą Państwo działań marketingowych w celu sprzedaży działek.
Na dzień składania wniosku nie została sprzedana żadna działka, nie została zawarta żadna umowa warunkowa ani przedwstępna sprzedaży działek. W chwili obecnej nie wiedzą Państwo, kto będzie nabywcą działek.
Doprecyzowanie i uzupełnienie zdarzenia przyszłego
Nie udzielił i nie zamierza Pan udzielić pełnomocnictwa podmiotom trzecim do występowania w Pana imieniu w sprawach dotyczących wszystkich ww. działek, w szczególności w sprawie ich sprzedaży. Nie wyraził i nie zamierza Pan wyrazić zgody podmiotom trzecim na dysponowanie wymienionymi we wniosku działkami do celów budowlanych. Natomiast jeżeli któraś z wymienionych we wniosku działek zostanie już sprzedana i nabywca tej działki złoży w gminie wniosek o przeniesienie warunków zabudowy wydanych na tę działkę i do tego celu potrzebna byłaby Pana zgoda, to nie będzie Pan robił temu nabywcy problemu i taką zgodę Pan wyrazi.
Na dzień składania wniosku nie została sprzedana żadna z ww. działek, nie została zawarta żadna umowa warunkowa ani przedwstępna sprzedaży ww. działek. Z przyszłymi nabywcami ww. działek nie będą zawierane umowy przedwstępne kupna tychże działek lecz zawierane będą tylko umowy sprzedaży ww. działek. W chwili obecnej nie wie Pan, kto będzie nabywcą tych działek.
Jedynej sprzedaży, jakiej Pan dokonał wraz z żoną, była sprzedaż 4 września 2015 r. mieszkania w (…), a z tytułu tej sprzedaży nie byli Państwo zobowiązani wykazać należnego podatku VAT. Mieszkanie to zostało zakupione w 2006 r. w celu zamieszkania Państwa córki (...) Natomiast sprzedaż tej nieruchomości była spowodowana chęcią uzyskania środków na rozpoczęcie budowy własnego domu, w którym obecnie Państwo mieszkają (do tej pory mieszkali Państwo u Pana rodziców). Dom został wybudowany na działce nr 25, obręb (…) (ok. 27 arów), uzyskanej w darowiźnie od Pana brata. Innych sprzedaży, w tym jakichkolwiek gruntów Pan nie dokonywał.
Oprócz nieruchomości wskazanej we wniosku posiada Pan również 1/3 zakupionej we współwłasności w 2000 r., ok. 22 ha działki nr 26, obręb (…). Działka została zakupiona w celu prowadzenia indywidulanego gospodarstwa rolnego. Od momentu jej nabycia do chwili obecnej wykorzystywana jest na cele rolnicze. Nigdy nie była przedmiotem umów najmu, dzierżawy, ani innych umów o podobnym charakterze. W 2023 r. działka ta w celu łatwiejszej sprzedaży została podzielona na 59 działek oraz 1 działkę w charakterze drogi dojazdowej do tych działek. Nie poczynili Państwo żadnych działań zwiększających wartość nieruchomości. Dokonali Państwo tylko podziału działki z wyznaczeniem dodatkowej działki w charakterze drogi dojazdowej do pozostałych działek.
Nie występowali Państwo do Burmistrza (…) o warunki zabudowy na powstałych działkach i nie występowali Państwo o wyłączenie gruntu z produkcji rolnej, nie zostały dokonane zmiany przeznaczenia terenu, a cała nieruchomość w dalszym ciągu wykorzystywana jest przez Państwa na cele rolnicze. Działki powstałe z podziału działki nr 26 nie są objęte postanowieniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego gminy (…) i nie są zabudowane. Wyodrębnione działki mają charakter rolniczy i są majątkiem prywatnym. Sprzedaży działek dokonywać będą Państwo również bez pośrednika (nie przez biura nieruchomości itp.), lecz poprzez prywatne ogłoszenia i na zasadzie „poczty pantoflowej”. Nie prowadzą Państwo działań marketingowych w celu sprzedaży działek. Na dzień obecny nie została sprzedana żadna działka, nie została zawarta żadna umowa warunkowa ani przedwstępna sprzedaży działek.
W kwietniu 2024 r. otrzymał Pan interpretację indywidualną wykluczającą Pana z grona podatników podatku VAT odnośnie przyszłego zdarzenia sprzedaży działek wydzielonych z działki nr 26, znak sprawy 0114-KDIP1-2.4012.69.2024.2.AP, gdzie znaleźć można szczegóły tej sprawy.
Cały zamysł podziału działki nr 1 objętej wnioskiem oraz działki nr 26 polega na tym, że powoli zbliżają się Państwo do wieku emerytalnego. Pan w tym roku rozpocznie 60 rok życia, Pana brat C.C. 61 rok życia, a szwagierka D.D. 58 rok życia. W rejonie, w którym Państwo mieszkają rolników pozostało jak na lekarstwo. Rolnicy tu raczej sprzedają ziemię niż kupują. Podział działek na działki ok. 30 arowe zwiększa możliwość ich sprzedaży, gdyż mogą je kupić nie tylko rolnicy. Osoba niebędąca rolnikiem, aby uzyskać możliwość zakupu tych działek nie potrzebuje zgody KOWR, ma tu tylko zastosowanie prawo pierwokupu przez KOWR. Dodatkowym atutem podziału jest możliwość powolnej sprzedaży tych działek a na pozostałych niesprzedanych prowadzenia dalszej działalności rolniczej, aż do momentu nabycia uprawnień emerytalnych. Te kilka lat, która Państwu pozostały do emerytury, chcą Państwo wykorzystać na powolne wyzbycie się majątku w postaci działek rolnych i pozyskanie dodatkowych środków do niskich dochodów z rolnictwa.
Oprócz ww. działek posiada Pan 1/2 działki nr 27 (ok. 3 ha) obręb (…) zakupionej we współudziale z D.D. w 2015 r. na powiększenie Państwa gospodarstw rolnych oraz działkę nr 28 (ok. 4 ha), obręb (…), zakupioną samodzielnie w 2008 r. w celu powiększenia Pana gospodarstwa rolnego. Obie te działki do dnia dzisiejszego wykorzystywane są na cele rolnicze. Obie te działki nie będą dzielone a ich sprzedaż może nastąpić z chwilą zakończenia działalności rolniczej, w momencie uzyskania uprawnień emerytalnych.
Pytanie
Czy przy transakcjach sprzedaży 23 szt. ww. działek wydzielonych z pierwotnej działki nr 1 występuje Pan jako podatnik VAT, czy też nie?
Pana stanowisko w sprawie
Zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. 2023 r. poz. 1570), ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o: towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postaci energii.
Jak stanowi art. 7 ust. 1 ww. ustawy, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Zbycie więc w przyszłości 23 szt. działek spełnia definicję sprzedaży, zgodnie z art. 2 pkt 22 ww. ustawy, rozumianej jako odpłatną dostawę towarów na terytorium kraju.
W myśl przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają, odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Lecz aby dana czynność opodatkowana była podatkiem VAT, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonywaniem jest podatnikiem od towarów i usług.
Nadmienia Pan, że nie był i nie jest Pan podatnikiem od towarów i usług i nie prowadzi Pan żadnej działalności gospodarczej poza prowadzeniem indywidualnego gospodarstwa rolnego na zasadach ryczałtowych.
Transakcje sprzedaży w przyszłości 23 szt. wyodrębnionych działek są Pana zdaniem, sprzedażą przez osobę fizyczną części majątku osobistego, a majątek ten nie został nabyty, ani również nie był wykorzystany w okresie jego posiadania w celu jego sprzedaży. Korzysta Pan tu tylko z przysługującego Panu prawa do rozporządzania majątkiem osobistym, co nie jest wykonywaniem działalności gospodarczej.
Z racji ilości sprzedawanych działek, co prawda transakcje będą miały charakter powtarzalny, lecz związane będą ze zwykłym wykonywaniem prawa własności, nie podejmowane będą aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami. Nie zajmuje się Pan profesjonalnie tego rodzaju obrotem. Nie poczynił Pan działań zwiększających wartość nieruchomości: nie wystąpił Pan o wyłączenie gruntu z produkcji rolnej, nie zostały dokonane zmiany przeznaczenia terenu, a cała nieruchomość w dalszym ciągu wykorzystywana jest przez Pana na cele rolnicze. Nie uzbroił Pan działek będących przedmiotem sprawy. Nie prowadzi Pan również działań marketingowych w celu sprzedaży ww. działek. Sprzedaży działek dokonywać będzie Pan tylko poprzez prywatne ogłoszenia i na zasadzie „poczty pantoflowej”.
Biorąc powyższe argumenty pod uwagę, w Pana przekonaniu, przyszłe transakcje sprzedaży 23 szt. ww. działek wyodrębnionych z pierwotnej działki nr 1 nie będą stanowić działalności gospodarczej i z tego tytułu nie wystąpi Pan w charakterze podatnika podatku VAT, a czynności te nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.) zwanej dalej ustawą:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie do treści art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Towarem jest także udział w prawie własności. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą:
Państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:
a) określone udziały w nieruchomości;
b) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;
c) udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.
Należy więc przyjąć, że w oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie nieruchomości niezabudowanych (gruntów), jak również udział w gruncie, traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.
W tym miejscu należy także zauważyć, że kwestie dotyczące stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809), zwanej dalej Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym.
Stosownie do art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.
Zatem, istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).
W świetle art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.
Jak stanowi art. 36 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny.
W myśl natomiast art. 36 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności, które dotyczą przedmiotów majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym czynności zmierzające do zachowania tego majątku.
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków.
Z uwagi na powyższe regulacje prawne w akcie notarialnym dokumentującym tego rodzaju nabycie nieruchomości wymieniani są oboje małżonkowie, jeżeli istnieje między nimi ustawowa wspólność majątkowa. Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną uprawniającą do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, a w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego.
Na mocy zapisu zawartego w art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
Małżeństwo nie należy do żadnej kategorii podmiotów wymienionych w ww. art. 15 ust. 1 ustawy. Powyższe stwarza dla małżonków prowadzących działalność gospodarczą szczególną sytuację prawną. Należy zauważyć, że żaden z przepisów ustawy nie zabrania małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom. Nie ma przy tym przeszkód, aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa wspólność majątkowa.
Problematyka współwłasności została także uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.), zwanej dalej Kodeksem cywilnym.
I tak, zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego:
Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
W myśl art. 196 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:
Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną. Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.
Na podstawie art. 198 Kodeksu cywilnego:
Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli.
Podkreślić więc należy, że współwłaściciel ma względem swego udziału pozycję wyłącznego właściciela, a rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.
Wskazać należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy.
Według zapisu art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.
Z przytoczonych regulacji prawnych wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te powinny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.
Zatem dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotne dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy, mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
Zasadne jest zatem wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, aportu, darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.
Ponadto, z orzeczenia TSUE z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania Dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie – zdaniem Trybunału – okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej sama z siebie nie jest decydująca. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.
Inaczej jest natomiast – jak wyjaśnił Trybunał – w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 2006/112/WE. Przykładowo podane zostały działania polegające na uzbrojeniu terenu albo na działaniach marketingowych. Działania takie nie należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
Zatem przyjęcie, że dana osoba fizyczna sprzedając nieruchomości działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, wymaga ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną), czego przejawem jest taka aktywność tej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną, np. nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zagospodarowania terenu (zabudowy), czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług developerskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym na tego rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej przykładowo przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu zaistnienia pojedynczych z nich.
W rozumieniu powyższych twierdzeń pomóc mogą zapisy orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07, w myśl którego formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, a także okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, czy w odniesieniu do konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku VAT.
Z opisu sprawy wynika, że w czerwcu 2015 r. nabył Pan do współwłasności wraz z Pana bratem – każde z Państwa nabyło do współwłasności małżeńskiej – działkę nr 1, w celu powiększenia swoich gospodarstw rolnych. W chwili zakupu ww. działka zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczona była na cele rolne. Działka była niezabudowana. Zarówno Pan, jak i żona Pana brata, prowadzicie osobne indywidualne gospodarstwa rolne i posiadają Państwo również odrębne działki rolne, które uprawiają Państwo w ramach swoich odrębnych gospodarstw rolnych. Natomiast wspólnie zakupiona działka nr 1 jest przez Pana oraz żonę Pana brata wspólnie uprawiana. Działka nr 1 od momentu zakupu do chwili obecnej wykorzystywana była przez Państwa na cele rolnicze. Działka nigdy nie była przedmiotem umów najmu, dzierżawy ani innych umów o podobnym charakterze. Jest Pan rolnikiem ryczałtowym, nie był i nie jest Pan czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
W 2022 r. podjęli Państwo decyzję o sprzedaży działki nr 1. W celu łatwiejszej sprzedaży wystąpili Państwo do Burmistrza (…) o podział ww. działki, w wyniku czego działka nr 1 została podzielona na 22 działki oraz 1 działkę w charakterze drogi dojazdowej do tych działek, zgodnie z ustalonym projektem podziału nieruchomości. Dla ww. działek – poza działami nr 12 oraz 13 - ustalono warunki zabudowy: budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego.
Pana wątpliwości dotyczą nieuznania Pana za podatnika podatku od towarów i usług z tytułu sprzedaży udziału w 23 działkach wydzielonych z działki nr 1.
Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów dostawa towarów (w tym nieruchomości gruntowej) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy można przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że powyższe może mieć miejsce również w odniesieniu do czynności dokonanej jednorazowo.
Dla uznania czynności za wykonywaną w ramach działalności gospodarczej nie ma bowiem znaczenia częstotliwość jej wykonywania, lecz zamiar z jakim została zrealizowana i okoliczności w jakich ją wykonano. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie należy przeanalizować całokształt działań jakie Pan podjął/podejmie w odniesieniu do planowanej sprzedaży udziałów w 23 działkach wydzielonych z działki nr 1.
Analiza sprawy w kontekście powołanych przepisów oraz wyroków TSUE z 15 września 2011 r. w sprawach C-180/10 i C-181/10 prowadzi do wniosku, że sprzedaż przez Pana udziału w 23 działkach nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż brak jest przesłanek, aby w związku z tą transakcją uznać Pana za podatnika tego podatku.
W tej sprawie brak jest przesłanek świadczących o takiej Pana aktywności, która to aktywność byłaby porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem (brak przesłanek zawodowego – stałego i zorganizowanego charakteru takiej działalności). Nie poczynił Pan żadnych działań zwiększających wartość nieruchomości. Nie uzbroił Pan wyodrębnionych działek i nie ogrodził ich Pan. Nie udzielił i nie zamierza Pan udzielać pełnomocnictwa podmiotom trzecim do występowania w Pana imieniu w sprawach dotyczących wszystkich działek przeznaczonych do sprzedaży. Nie udzielił i nie zamierza Pan również udzielać zgody na dysponowanie nieruchomością do celów budowlanych. Nie zamierza Pan zawierać i do tej pory nie zawarł Pan warunkowej umowy sprzedaży wydzielonych działek. Sprzedaż działek dokonana będzie bez pośrednika lecz poprzez ogłoszenia prywatne i na zasadzie „poczty pantoflowej”. Działka nr 1 od dnia nabycia wykorzystywana była i nadal jest przez Pana – jako współwłaściciela – wyłącznie do czynności zwolnionych od podatku VAT. Zatem, planując sprzedaż skorzysta Pan z przysługującego prawa do rozporządzania własnym majątkiem, która to czynność oznacza działanie w sferze prywatnej, do której unormowania ustawy o podatku od towarów i usług nie mają zastosowania.
W konsekwencji, brak jest przesłanek pozwalających uznać, że dokonując sprzedaży udziału w 23 działkach, wydzielonych z działki nr 1 wystąpi Pan w charakterze podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą, w myśl art. 15 ust. 2 ustawy. Tym samym sprzedaż udziału w ww. przedmiotowych działkach nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy.
Podsumowując, przy transakcji sprzedaży udziału w 23 działkach wydzielonych z działki nr 1 nie wystąpi Pan w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
Tym samym Pana stanowisko uznaję za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
W kwestii skutków prawnych jakie wywołuje interpretacja indywidualna wydana dla Wnioskodawcy, należy stwierdzić, że w myśl art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
Mając na uwadze, że wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego został złożony przez Pana, zaznacza się, że interpretacja nie wywiera skutku prawnego dla współwłaścicieli działki.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Pan ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.