
Temat interpretacji
Temat interpretacji
Temat interpretacji
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
19 grudnia 2024 r. wpłynął Pana wniosek z 18 grudnia 2024 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełnił go Pan w odpowiedzi na wezwania pismem z 2 lutego 2025 r. (wpływ 2 lutego 2025 r.) oraz pismem z 9 lutego 2025 r. (wpływ 9 lutego 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Dnia 14 stycznia 2021 r. w wyniku Przeniesienia Własności w Wykonaniu Warunkowej Umowy Sprzedaży (…) Wnioskodawca kupił 5 niezabudowanych działek rolnych (łąk) o łącznej powierzchni 8850 m2 za całkowitą kwotę 10 000 zł. Dwie z powyższych działek o numerach A i B o łącznej powierzchni 4565 m2 w wyniku Przeniesienia Własności Warunkowej Umowy Sprzedaży (…) z dnia 17 maja 2024 r. Wnioskodawca sprzedał za kwotę 19 000 zł.
Ponadto, pismem z 2 lutego 2025 r. odpowiedział Pan na następujące pytania zawarte w wezwaniu organu do uzupełnienia wniosku:
1.W jakim celu/z jakim przeznaczeniem nabył Pan 14 stycznia 2021 r. 5 niezabudowanych działek rolnych (łąk)?
Odpowiedź: Wnioskodawca działki rolne nabył razem z działką budowlaną/siedliskową od tych samych właścicieli aktem notarialnym (…), Numer Księgi Wieczystej: (…).
2.Czy prowadził Pan działalność rolniczą na nabytych działkach?
Odpowiedź: Tak.
3.Czy jest/był Pan rolnikiem w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 423)?
Odpowiedź: Wnioskodawca oświadcza, że jest osobą fizyczną będącą właścicielem nieruchomości rolnych, których łączna powierzchnia użytków rolnych nie przekracza 300 ha oraz zamieszkuje w gminie, na obszarze której są położone wszystkie nieruchomości rolne powyżej 5 lat (w sumie 36 lat) i prowadzi przez ten okres osobiście to gospodarstwo. (…).
4.Czy działki o nr A i B o łącznej powierzchni 4265 m2 w momencie sprzedaży wchodziły w skład gospodarstwa rolnegow rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1176)?
Odpowiedź: Wszystkie 5 działek rolnych, które Wnioskodawca posiadał miały powierzchnię 8850 m2, więc nie przekraczały 1 ha.
5.W jaki sposób działki o nr A i B były przez Pana wykorzystywane przez cały okres posiadania do momentu ich sprzedaży?
Odpowiedź: Działki w momencie zakupu były zaniedbane, częściowo zarośnięte i zaśmiecone. Po usunięciu śmieci, a następnie dzikich krzewów, mniejszych drzew i zarośli przy użyciu ciężkiego sprzętu rolniczego z mulczerem, były koszone. Dla jednej z działek była przywrócona funkcja pola. Była orana, talerzowana, kultywowana, została posiana gorczyca jako poplon i uprawiane ziemniaki na własny użytek.
6.Czy w akcie notarialnym umowy sprzedaży działek nr A i B było zawarte zobowiązanie/oświadczenie, że kupujący dokonuje nabycia przedmiotowej nieruchomości w celu prowadzenia lub powiększenia gospodarstwa rolnego bądź prowadzenia produkcji rolnej?
Odpowiedź: Tak jak w przesłanym we wniosku akcie notarialnym §3.
7.Czy środki finansowe uzyskane ze sprzedaży działek o nr A i B zamierza Pan przeznaczyć na zaspokojenie Pana własnych celów mieszkaniowych nie później niż w ciągu 3 lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiła ich sprzedaż? Jeśli tak to, na jakie wydatki wskazane w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.) zamierza Pan przeznaczyć pieniądze ze sprzedaży nieruchomości?
Odpowiedź: Tak. Wnioskodawca pieniądze zamierza przeznaczyć na zakup mieszkania, domu, działki bądź remont budynku niemieszkalnego.
8.W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie nr 7 należy wskazać w jaki sposób będzie Pan realizować własne cele mieszkaniowe w nieruchomości, na którą zamierza Pan przeznaczyć środki finansowe uzyskane ze sprzedaży działek o nr A i B?
Odpowiedź: Wnioskodawca zainwestuje w zakup bądź remont nieruchomości jak wyżej.
9.Czy prowadzi Pan jakąkolwiek działalność gospodarczą w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli tak to w jakim zakresie i od kiedy? W szczególności czy jest to działalność w zakresie obrotu nieruchomościami, jaka jest forma opodatkowania, rodzaj prowadzonej dokumentacji podatkowej (np. podatkowa księga przychodów i rozchodów, księgi rachunkowe) oraz czy działki nr A i B były wykorzystywane w tej działalności gospodarczej, jeśli tak to w jaki sposób?
Odpowiedź: Nie.
10.Jaki był powód (przyczyna) zbycia działek nr A i B?
Odpowiedź: Powodem sprzedaży działek była ich lokalizacja najdalej od miejsca zamieszkania Wnioskodawcy oraz poprawa jego sytuacji materialnej. Intencją Wnioskodawcy nie była chęć zarobienia na obrocie nieruchomościami, a jedynie powyższe powody.
Następnie w piśmie z 9 lutego 2025 r. udzielił Pan następujących odpowiedzi na zadane pytania organu o treści:
1.Dlaczego (w jakim celu) zakupił Pan 14 stycznia 2021 r. 5 niezabudowanych działek rolnych (łąk)? Co było tego powodem? Należy szczegółowo opisać.
Odpowiedź: Działki rolne Wnioskodawca nabył dla zaspokojenia potrzeb własnego ogrodu i uprawy warzyw. Pozostała część była regularnie koszona. Wnioskodawca nabył je razem z działką budowlaną/siedliskową od tych samych właścicieli, co było warunkiem sprzedaży. Pierwotnie Wnioskodawca chciał kupić od nich tylko 3 działki rolne położone najbliżej miejsca zamieszkania (dojazd poniżej 1 km), ale nie zgodzili się. Wnioskodawca kupił więc wszystkie 5. Po trzech latach dojeżdżania (droga ponad 6 km w jedną stronę) i doglądania, Wnioskodawca uznał że to się nie opłaca i sprzedał 2 działki (A i B).
2.Czy działki o nr A i B o łącznej powierzchni 4265 m2 w momencie sprzedaży wchodziły w skład Pana gospodarstwa rolnego?
Odpowiedź: W odniesieniu do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, który mówi, że za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność (...) osoby fizycznej, Wnioskodawca oświadcza, że wszystkie 5 działek rolnych, które posiadał miały powierzchnię 8850 m2, czyli nie przekraczały 1 ha, ani 1 ha przeliczeniowego. Wnioskodawca nigdy też nie posiadał więcej działek rolnych niż podane powyżej.
3.Czy zamieszka Pan w zakupionym/wyremontowanym mieszkaniu, domu, budynku niemieszkalnym, w zakup bądź remont których, zainwestuje Pan środki finansowe uzyskane ze sprzedaży tych działek?
Odpowiedź: Tak, Wnioskodawca ma taki plan i chce przeznaczyć pieniądze, będące wartością przychodu ze sprzedaży działek na własne cele mieszkaniowe. Natomiast Wnioskodawca zwraca uwagę, że pieniądze będące wartością przychodu uzyskane ze sprzedaży działek stanowią tylko mały procent wartości mieszkania/domu i nie wystarczą nawet na zakupienie 2 (słownie: dwóch) m2 po dzisiejszych cenach.
Pytanie
Wnioskodawca zwraca się z zapytaniem czy w takim wypadku należy zapłacić podatek?
Pana stanowisko w sprawie
Wnioskodawca uważa, że w tym przypadku występuje zwolnienie z art. 21 pkt 28, rozdział 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Mimo iż Wnioskodawca nie prowadzi gospodarstwa rolnego, to żadne z 5 działek, w tym 2 przedmiotowe do dziś nie utraciły charakteru rolnego. Co więcej powyższe łąki, gdy były w posiadaniu Wnioskodawcy były regularnie koszone i również zostały sprzedane z przeznaczeniem na cele rolne, co zostało ujęte w dołączonym akcie notarialnym (...). Ponadto, Wnioskodawca kupił działki w okresie stabilności gospodarki i normalnych cen, a sprzedał w środowisku już wysokich cen nieruchomości i innych dóbr wywołanych przez wysoką inflację, co tylko matematycznie wygląda na zysk i wcale nie przekłada się na realny dochód. Cena sprzedaży zaś była oparta na świeżych na tamten moment danych GUS dotyczących średnich cen za ziemie tej klasy w województwie (...).
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy:
Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,
d) innych rzeczy,
– jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.
Podkreślić należy, że przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, zgodnie z którą sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w tym przepisie przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, jeżeli nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej, skutkuje powstaniem przychodu. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie następuje w ramach wykonywania działalności gospodarczej – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu.
Zatem przychód z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub jej części oraz udziału w nieruchomości nie powstanie, jeżeli spełnione są łącznie dwa warunki:
-odpłatne zbycie nieruchomości nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej (nie stanowi przedmiotu działalności gospodarczej) oraz
-zostało dokonane po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie lub wybudowanie.
Wobec powyższego, w przypadku sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ww. ustawy, decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych uzyskanego z tego tytułu dochodu ma moment i sposób ich nabycia.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że kupił Pan 14 stycznia 2021 r. pięć niezabudowanych działek rolnych (łąk) o łącznej powierzchni 8850 m2. Dwie z powyższych działek o numerach A i B9 sprzedał Pan 17 maja 2024 r.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że dokonana przez Pana sprzedaż działek A i B stanowi źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ odpłatne zbycie zostało dokonane przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie.
Na podstawie art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.
Art. 30e ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:
Podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19,a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.
Stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
Art. 22 ust. 6c cytowanej ustawy stanowi, że:
Koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, z zastrzeżeniem ust. 6d, stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania.
W świetle art. 22 ust. 6e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c i 6d, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych.
Jak wynika z powyższych przepisów, podstawą obliczenia podatku jest dochód, stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości określonym zgodnie z art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a kosztami uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, obejmującymi w szczególności udokumentowane koszty nabycia nieruchomości. Tak obliczony dochód podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W myśl art. 30e ust. 4 ww. ustawy:
Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, wykazać:
1) dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub
2) dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.
Stosownie do art. 45 ust. 1a pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
W terminie określonym w ust. 1 podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym odrębne zeznania, według ustalonych wzorów, o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (poniesionej straty) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30e.
Jednakże ustawodawca przewidział zwolnienia przedmiotowe określone w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych od opodatkowania przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 28 ww. ustawy:
Wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z odpłatnego zbycia nieruchomości, ich części lub udziału w nieruchomościach, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego; zwolnienie nie dotyczy przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia gruntów, które w związku z tym odpłatnym zbyciem utraciły charakter rolny.
Powyższy przepis zwalnia z opodatkowania przychody uzyskane z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, ich części lub udziału w nieruchomościach, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, jeśli grunty stanowiące to gospodarstwo rolne w związku z odpłatnym zbyciem nie utraciły charakteru rolnego.
W tym miejscu wymaga podkreślenia, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o gospodarstwie rolnym, oznacza to gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1176 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
W myśl art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym:
Za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.
Powyższe uregulowania prawne wskazują, że zastosowanie zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zostało uzależnione od łącznego wystąpienia następujących przesłanek:
- sprzedane grunty w momencie sprzedaży muszą stanowić lub wchodzić w skład gospodarstwa rolnego (tj. będącego własnością osoby fizycznej obszaru gruntów, sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni co najmniej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowego),
- grunty nie mogą utracić w związku ze sprzedażą rolnego charakteru.
Z wniosku oraz jego uzupełnień wynika, że 14 stycznia 2021 r. kupił Pan pięć niezabudowanych działek rolnych (łąk) o łącznej powierzchni 8850 m2. Wskazał Pan, że działki rolne nabył dla zaspokojenia potrzeb własnego ogrodu i uprawy warzyw. Pozostała część była regularnie koszona. Nabył je Pan razem z działką budowlaną/siedliskową od tych samych właścicieli, co było warunkiem sprzedaży. Pierwotnie chciał Pan kupić od nich tylko 3 działki rolne położone najbliżej miejsca zamieszkania (dojazd poniżej 1 km), ale nie zgodzili się. Zatem, kupił Pan wszystkie pięć. Po trzech latach dojeżdżania (droga ponad 6 km w jedną stronę) i doglądania, uznał Pan że to się nie opłaca i 17 maja 2024 r. sprzedał 2 działki (A i B) o łącznej powierzchni 4565 m2. Podał Pan, że prowadzi działalność rolniczą na nabytych działkach. Ponadto, wskazał Pan, że nigdy nie posiadał więcej działek rolnych niż podane powyżej. W odniesieniu do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, który mówi, że za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność (...) osoby fizycznej, oświadcza Pan, że wszystkie 5 działek rolnych, które posiadał miały powierzchnię 8850 m2, czyli nie przekraczały 1 ha, ani 1 ha przeliczeniowego. W akcie notarialnym umowy sprzedaży działek nr A i B było zawarte zobowiązanie/oświadczenie, że kupujący dokonuje nabycia przedmiotowej nieruchomości w celu prowadzenia lub powiększenia gospodarstwa rolnego bądź prowadzenia produkcji rolnej.
Zatem z uwagi na przedstawiony opis, z którego wynika, że nie prowadzi Pan gospodarstwa rolnego ponieważ posiadane przez Pana działki miały powierzchnię mniejszą niż 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy. Tym samym, w momencie sprzedaży działki nie wchodziły w skład gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.
Z uwagi na powyższe w kontekście powołanych przepisów należy wskazać, że w Pana sytuacji nie spełnił Pan łącznie przesłanek wynikających z art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pozwalających skorzystać z przedmiotowego zwolnienia.
W konsekwencji, dokonana przez Pana sprzedaż działek nr A i B nie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W tym miejscu wskazuję, że dochód ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy – może jednak zostać objęty zwolnieniem z opodatkowania przy spełnieniu warunków określonych w tym przepisie. Przepis ten stanowi, że:
Wolne od podatku są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.
Dochód zwolniony należy obliczyć według następującego wzoru:
dochód zwolniony = D × W/P
gdzie:
D – dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa,
W – wydatki poniesione na cele mieszkaniowe,
P – przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa.
Należy wyjaśnić, że powyższe zwolnienie obejmuje taką część dochodu uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego, jaka proporcjonalnie odpowiada udziałowi poniesionych wydatków na własne cele mieszkaniowe w osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia. W sytuacji, gdy przychód z odpłatnego zbycia zostanie w całości przeznaczony na cele mieszkaniowe, to wówczas uzyskany z tego tytułu dochód będzie w całości korzystał ze zwolnienia od podatku dochodowego.
Tym samym, aby dochód z tytułu sprzedaży nieruchomości był w całości zwolniony z podatku dochodowego, cały przychód ze zbytej nieruchomości musi być wydatkowany na własne cele mieszkaniowe, wymienione w przepisie art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie.
Katalog wydatków stanowiących własne cele mieszkaniowe podatnika wskazany w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ma charakter zamknięty – jest to wyliczenie enumeratywne. Ustawodawca w sposób jednoznaczny wskazał cele mieszkaniowe, których realizacja pozwala na zwolnienie z opodatkowania dochodu uzyskanego ze zbycia nieruchomości.
Art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Stosownie zaś do art. 21 ust. 25a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wydatki, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. a-c, uznaje się za wydatki poniesione na cele mieszkaniowe, jeżeli przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, nastąpiło nabycie własności rzeczy lub praw wymienionych w ust. 25 pkt 1 lit. a-c, w związku z którymi podatnik ponosił wydatki na nabycie.
Podkreślenia wymaga, że zwolnienia podatkowe oraz ulgi są wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, dlatego do interpretacji przepisów ustanawiających zwolnienia podatkowe, jak również ulgi, należy stosować wykładnię ścisłą, która nie wychodzi poza literalne brzmienie przepisów. Stąd też, prawo do przedmiotowego zwolnienia przysługuje podatnikowi tylko i wyłącznie w sytuacji spełnienia wszystkich przesłanek wskazanych w przepisie prawa. Należy również zastrzec, że w przypadku korzystania z ulg i zwolnień podatkowych, wynikających z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązek udowodnienia, że określony wydatek został poniesiony przy spełnieniu wszystkich warunków wynikających z przepisów podatkowych spoczywa na podatniku, który wywodzi z tego określone skutki prawne.
Ustawodawca uzależnia prawo do skorzystania ze zwolnienia od wydatkowania przez podatnika w ściśle określonym czasie, środków uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych na realizację własnego celu mieszkaniowego.
Zawarte w art. 21 ust. 25 ww. ustawy wyliczenie wydatków mieszkaniowych ma charakter wyczerpujący, w związku z czym tylko realizacja w wymaganym terminie celów w nim wymienionych pozwala na zwolnienie z opodatkowania dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości.
Zaznaczyć również należy, że podstawową okolicznością decydującą o zastosowaniu zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w stosunku do dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości jest fakt wydatkowania środków z ich odpłatnego zbycia – począwszy od dnia sprzedaży i nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiła sprzedaż – wyłącznie na enumeratywnie (wyczerpująco) wskazane w ustawie cele mieszkaniowe.
Z treści art. 21 ust. 1 pkt 131 cytowanej ustawy wynika, że dla możliwości skorzystania z przedmiotowego zwolnienia istotnym jest, aby zostały zaspokojone własne cele mieszkaniowe podatnika.
Poprzedzenie wyrażenia „cele mieszkaniowe” przymiotnikiem „własne” świadczy o tym, że ustawodawca przewidując podstawę do zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy i dopisując ten przymiotnik przesądził, że celem nadrzędnym jest możliwość uwzględnienia przy obliczaniu dochodu zwolnionego z opodatkowania tylko takich wydatków, które poniesione zostały na zaspokojenie „własnych” potrzeb mieszkaniowych. Tak więc, uregulowane w powołanym przepisie zwolnienie od podatku dochodowego w zamierzeniach ustawodawcy realizować ma cel, jakim jest zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika.
Wydatkowanie przychodu na własne cele mieszkaniowe oznacza, według stanowiska prezentowanego w orzecznictwie i doktrynie, że celem podatnika jest realizacja potrzeby zapewnienia sobie tzw. „dachu nad głową”. Sądy administracyjne podkreślają, że zwolnienie z opodatkowania dochodów opisanych w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ma charakter mieszany, podmiotowo-przedmiotowy, tj. wydatkowanie środków na określony przedmiot w połączeniu z funkcją jaką ten przedmiot realizuje na rzecz nabywcy – zaspokojenie jego własnych celów mieszkaniowych.
Wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mają być przez podatnika spełnione łącznie, jeśli chce korzystać ze zwolnienia regulowanego tym przepisem. Elementarna przesłanka dotyczy zaś pochodzenia środków, z których ponoszone mają być wydatki na własne cele mieszkaniowe podatnika. Ważne jest zachowanie takiej chronologii zdarzeń, żeby wydatkowanie miało miejsce po otrzymaniu środków pieniężnych z tytułu umowy sprzedaży nieruchomości. Wydatkowanie musi nastąpić ze środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości, a nie z innych środków. Istotnym jest więc, czy w momencie dokonywania wydatków na własne cele mieszkaniowe podatnik posiada środki finansowe uzyskane z tytułu umowy sprzedaży konkretnej nieruchomości lub prawa majątkowego.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że środki finansowe uzyskane ze sprzedaży działek o nr A i B zamierza Pan przeznaczyć na zaspokojenie Pana własnych celów mieszkaniowych nie później niż w ciągu 3 lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiła ich sprzedaż. Pieniądze zamierza Pan przeznaczyć na (własne cele mieszkaniowe) zakup mieszkania, domu, działki bądź remont budynku niemieszkalnego. Wskazał Pan również, że zamieszka Pan w zakupionym mieszkaniu, domu.
Podsumowując, wydatkowanie całego przychodu ze zbycia działek nr A i B w terminie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym dokonano transakcji zbycia na własne cele mieszkaniowe poprzez zakup działki, mieszkania, domu bądź też na remont budynku niemieszkalnego, w którym Pan zamieszka – uprawnia Pana do skorzystania ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem, od dokonanej transakcji sprzedaży nie zapłaci Pan podatku dochodowego od osób fizycznych.
W konsekwencji mimo, iż wywiódł Pan prawidłowe skutki podatkowe w postaci braku konieczności zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu zbycia przedmiotowych działek, to ze względu na inną podstawę prawną zwolnienia od podatku, Pana stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.